SRC DERS NOTLARI

 

SRC DERSLERİ

Güvenli Sürüş Teknikleri
Ulaştırma Mevzuatı
Trafik Kuralları, Cezalar
Trafik Kazalarının Önlenmesi
Çalışma ve Dinlenme Süreleri
Davranış Psikolojisi
İletişim Teknolojileri
Tehlikeli Madde Taşımacılığı
Gümrük, TIR ve Kaçakçılık Mevzuatı
Turizm Taşımacılığı
Düzenli Yolcu Taşımacılığı
Yasal Sorumluluklar ve Sigorta
Harita Okuma Bilgisi
Güzergah ve Geçiş Belgeleri
İlkyardım
Araç Bilgisi ile Ekonomik Araç Kullanımı

 

Güvenli Sürüş Teknikleri

 

Bu dersin amacı; sürücülerin trafikte güvenli sürüş tekniklerinden yararlanarak kendilerini ve araçlarını tehlikeler karşısında güvende tutabilmelerini, yol ve trafik koşullarını en iyi şekilde tutabilmelerini sağlamaktır.

Bu dersin sonuncunda sürücüler aşağıdaki davranışları gösterebilirler:
1. Aracın genel kontrolünü yapar ve eksikliklerini gösterirler.
2. Yola çıkmadan önce kendisinin ve aracının güvenliği ile ilgili önlemleri alır.
3. Trafikte aracını güvenli sürüş tekniklerine uygun olarak kullanır.
Araca binmeden önce yapılacak dış kontrol:
1. Lastik hava basınçları uygun olmalıdır.
2. Lastik diş derinliği uygun olmalıdır.
3. Bijon somunlarının sıkılığı uygun olmalıdır.
4. Branda gerginliği kontrol edilmelidir.
5. Direklerin yerine oturup oturmadığı kontrol edilmelidir.
6. Fren balataları kontrol edilmelidir.
7. Fren testi yapılmalıdır.
8. Motor yağ seviyesi kontrol edilmelidir.
9. Direksiyon hidrolik seviyesi kontrol edilmelidir.
10. Cam silecek suyu kontrol edilmelidir.
11. Aydınlatma farları kontrol edilmelidir.
12. Fren lambaları kontrol edilmelidir.
13. Akü elektrolit seviyesi kontrol edilmelidir.
14. Yük sabitlenmelidir, aşırı yük yüklenmemelidir.

Araç kabininde kontrol:
ikaz ışıklarının kontrolü, göstergelerin kontrolü, kalorifer, klima, havalandırma sistemlerinin kontrolü, takografın kontrol edilmesi, günlük kilometrenin kontrol edilmesi.

Araca bindikten sonra yapılacak iç kontrol:
1. Dikiz aynalarının kontrolü
2. Araç koltuğunun kontrolü
3. Direksiyonun 9 ‘ u çeyrek geçe biçiminde tutulması
4. Kafa koruyucunun kontrol edilmesi
5. Emniyet kemerinin kontrol edilmesi ve kullanılması

Yolda yapılması gerekenler:
1. İyi bir sürüş pozisyonu sağlanmalıdır.
2. Hız limitlerine uyulmalıdır, frenleme kurallarına uyulmalıdır. Hızı , yol ,hava , trafik, işaret levhalarına , aracın cinsine uygun olarak ayarlanması.
3. Takip mesafesine uygun davranılmalıdır.
4. Trafikte diğer sürücülere, yayalara dikkat edilmelidir.saygı ve sevgi ile davranmalıdır. Geçiş haklarına saygı duyulmalıdır. Yağışlı havada aracını koşullara uygun kullanmalıdır. Hareket halindeki diğer sürücülere, özellikle önündeki üç taşıtın ne yaptığını iyi takip etmelidir.
5. Karlı havalarda uygun güveli sürüş tekniklerini kullanmalıdır.
6. Kavşaklara yaklaşırken , virajlara yaklaşırken, dar yol kesimlerine yaklaşırken, tünel ve köprülere yaklaşırken mutlaka yavaşlamalıdır.düz yol kesimlerin kazaların en çok gerçekleştiği kesimler olduğunu unutmamalıdır. Sisli havalarda, şiddetli yağışlı havalar sebebiyle görüşün yeterli olmadığı yol kesimlerinde varsa kurallarına uygun olarak sis ışıklarını kullanmalıdır.
7. Tünellere yaklaşırken mutlaka uzun ışıklarını açılmalıdır. Geceleyin şehirler arası karayollarında seyrederken uzun ışıklar kullanılmalıdır. Geceleyin karşılaşmalarda kısa ışıklar , geceleyin bir aracı takip ederken kısa ışıklar kullanılmalıdır. Kapalı havalarda takip mesafesi arttırılmalıdır.
8. Aracın kontrolden çıkmaması için; aşırı hız yapılmamalıdır,lastik dişleri standart seviyede olmalıdır,ani ve sert fren kesinlikle yapılmamalıdır, ani ve sert kalkış yapılmamalıdır.
9. Yüklü aracın iniş ve çıkışlarda duruş ve kalkışlarda çok zorlanacağı unutulmamalıdır. Virajlara asla hızlı girilmemelidir. Viraj keskin ise hız düşürülmelidir. Viraja ,hıza uygun vitesle girilmelidir. Viraj içinde fren uygulanmamalıdır. Virajlarda asla solama yapılmamalıdır.
Ayrıca güvenli sürüş için, mola öncesinde, süresinde ve sonrasında kurallara uygun davranılmalıdır.

Yukarıdaki açıklamaları özetleyecek olursak; güvenli sürüş için,
Hızımızı viraja göre ayarlayalım, yolun gerçek şartlarına göre ayarlayalım,olacakları önceden tahmin etmeye çalışalım.takip mesafesine uyalım,trafiğe yoğunlaşalım, zorunlu haller dışında ( vites değiştirirken gibi) iki elimizle direksiyonu tutalım.sollamayı kurallarına uygun gerçekleştirelim,direksiyonu aniden kırmayalım.

Ayrıca değerli sürücüler lütfen dikkat ediniz:
- Dönüş sırasında araca merkez kaç kuvvet etki yapmaktadır.
- Düşük hava basınçlı lastikler, aşırı derecede ısınır, yokuş aşağı inerken çıkışta kullandığınız vitesi kullanınız,asla vites boşta inmeyiniz,seyir halindeyken cep telefonu ile görüşmeyiniz, ışıklarınızı uygun yerde ve zamanda mutlaka kullanınız, hız limitlerini aşmayın,yükü dengeli yükleyin,yükü sabitleyin, emniyet kemerini takınız,yükün üzerinde asla yolcu taşımayınız,aracınızın cinsine uygun olan şeridi kullanınız,selektörünüz geceleyin kavşaklara, dönemeçlere, tepe üstlerine yaklaşırken uyarı amacı ile kullanınız; dar yolların, otoyol çıkışlarının, göbeklerin, yanlış yüklemenin aracın devrilmesine neden olduğunu unutmayalım

 

Ulaştırma Mevzuatı

 

Ülkemizde ulaştırma faaliyetleri Ulaştırma Bakanlığı tarafından düzenlenir. Ulaştırma Bakanlığı kuruluş yapısı gereği: Kara, deniz, hava ve demir yolları ulaşımı ve haberleşme faaliyetleri olmak üzere beş ana dalda hizmet verir.
Kara ulaşımı ile ilgili görevler; Ulaştırma Bakanlığına bağlı Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğü tarafından yapılır. Bu amaç ile yayımlanan yönetmelikler Karayolu Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilir. Uluslararası ulaşım anlaşmaları da Ulaştırma Bakanlığı tarafından uygulamaya konulur.

3 Eylül 2004 günü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Meslekî Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, hem eğitim alacakların hem de eğitimi ereceklerin niteliklerini, sorumluluklarını ve yetkilerini tarif ederek, verilecek Meslekî Yeterlilik Belgelerini sınıflandırmıştır. Buna göre karayolu ulaştırma sektöründe çalışanlar Üst Düzey, Orta Düzey yöneticiler ve Sürücüler olarak 3 ana gruba ayrılmıştır.

Her bir grup kendi içinde 2 ana (Yolcu - Yük ve Eşya Taşımacılığı) ve 2 alt -aşlık (Yurtiçi - Uluslararası Taşımacılık) olmak üzere 4 ayrı sınıfa ayrılmıştır. Ayrıca sürücüler için Tehlikeli Madde Taşımacılığı adı altında bir üst seviyede Meslekî Yeterlilik sınıfı da aşağıda belirlenmiştir.

MESLEKİ YETERLİLİK (SRC) BELGE TÜRLERİ

SRC 1 Uluslar Arası Yolcu Taşımacılığı Not: Uluslar arası olduğundan dolayı SRC 2’ yide kapsar

SRC 2 Yurt İçi Yolcu Taşımacılığı
SRC 3 Uluslar Arası Yük-Eşya Taşımacılığı
Not: Uluslar arası olduğundan dolayı SRC 4’üde kapsar.
SRC 4 Yurt İçi - Yük-Eşya Taşımacılığı
SRC 5 Tehlikeli Madde Taşımacılığı Not: bu belgeyi almak için src 3 veya src 4 belgesi olanlar alabilir.

YÜK, Eşya ve Yolcu Taşımacılığı Yapanların Mesleki Faaliyet Alanı İle İlgili Alması Zorunlu Belgeler;
K 1 Belge Türü : Başkasını yükünü taşıyan araçlar için alınır. (Tarifeli ve Tarifesiz olarak)
K 2 Belge Türü : Kendi eşyasını, kendi aracı ile taşıyan kişiler veya firmalar alır.
K 3 Belge Türü : Ev ve büro eşyası taşıyanlar alır. Örneğin: Evden eve taşımacılık yapan nakliyat firmaları ve kendi ürettiği malları taşıyan firmalar alır.

YOLCU Taşımacılığı yapan firmalar
D 1 belge Türü Şehirler arası tarifeli yolcu taşımacılığı yapanlar
D 2 Belge Türü Tarifesiz ve geçici olarak yapanlar
D 3 Belge Türü Kendi Personelini kendi aracı ile taşıyanlar

Kamu kurumlarının ticari olarak yaptıkları faaliyetlerde kendi personelini kendi aracı ile taşırken E1 ve E2 yetki belgelerini almaları gerekir.

KARAYOLU TAŞIMA KANUNU VE YÖNETMELİĞİ
Kanunun Amacı

- Karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek,
- Taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak,
- Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek,
- Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını belirlemek,
- Karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı
olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

Kanunun Kapsadığı Konular
Kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan;
- Yolcu ve eşya taşımaları, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç-gereç, yapılan ve benzerlerini kapsar.

Kapsamadığı konular
- Özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar,
- Genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadî teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar,
- Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar,
-Lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar, bu kanun hükümlerine tâbi değildir.
- Bunun dışında;
- İl sınırları içerisindeki taşımalar ile
- 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere,
- Belediye sınırları içerisindeki şehir içi taşımalar belediyelere bırakılabilir.
-
Ayrıca 2007 yılında OKUL SERVİS ARAÇLARI HİZMET YÖNETMELİĞİ çıkartılarak Öğrenci Taşımacılığı ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiştir.
Bazı Tanımlar
Ara Durak:
Düzenli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan, yolcuların asgari ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcu indirilip bindirilen yer.
Arızî Sefer:
Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferlerdir.

Dağıtıcı:
Tek parçada en fazla 5 kg ağırlığındaki kargoların kısa sürede kapıdan kapıya kendi nam ve hesabına dağıtımını yapacak gerçek ve tüzel kişi,

Depo:
Eşyanın açık veya kapalı alanda muhafaza edilmesine uygun olan yer.

Düzenli Sefer:
Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımalar.

Eşya (yük):
İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneye eşya denir.

Gabari:
Taşıtların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüler.

Gönderen:
Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişi.

Gönderilen:
Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişi.

İstiap Haddi veya Taşıma Kapasitesi:
Bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısı.

Kalkış Noktası:
Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yer.

Kargo: T
ek parçada en fazla 100 kg' mı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap erişinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşya

Mekik Sefer :
Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış erine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınması.

Orta Düzey Yönetici (ODY):
Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliğin taşımacılık faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden müdür/idareci, şef, uzman, operasyon yöneticisi, operatör ve benzeri unvanlarla istihdam edilen kişi.

Özel İzin Belgesi:
Taşımalarda geçiş belgesi aranmadan, geçiş belgesi yerine geçmek üzere ve Türk ihraç ürünlerini taşımak amacıyla yabancı plakalı taşıtlara verilen belge.

Parça Başına Taşıma:
Bir veya birden çok gönderenin aynı veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınması.

Sevk İrsaliyesi:
Yurt içi taşımalarda, gönderilen eşya için, gönderen tarafından düzenlenen eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belge.

Taşıma Güzergâhı:
Taşımanın başladığı kalkış noktasından bittiği varış noktasına kadar ara duraklar da dâhil takip edilen yol.

Taşıma Hattı:
Düzenli yolcu taşımacılığında, taşımanın başladığı kalkış noktası ile bittiği varış noktasındaki yerleşim yerleri.

Taşıma Senedi:
Eşya ve kargo taşımalarında gönderen ile yetki belgesi sahibi arasında akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve KTY' de belirlenen şartlan içeren belge ile bu tür bir sözleşmede bulunması gereken bilgileri içermesi halinde taşıma senedi yerine geçecek olan taşıma faturası, taşıma irsaliyesi veya irsaliyeli taşıma faturası.

Taşımacı:
Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiler denir.
Taşıt Belgesi: Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren yetki belgesinden ayrı, yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belge.

Taşıt Kartı:
Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu belge altında çalıştırılabileceğini gösteren belge.

Transit Taşıma:
Herhangi bir ülkede başlayan ve en az bir ülke topraklan üzerinden geçtikten sonra bir başka ülkede sona eren, başlama ve sona erme ülkeleri dışında kalan ülkeler üzerinden yapılan taşımaları kapsayan yolcu veya eşya taşımaları.

Ücret Tarifesi:
Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini ücret yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belge.

Üst Düzey Yönetici (ÜDY):
KTFMYEY kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliği temsil ederek yeterli, sürekli ve etkin bir şekilde yöneten yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel koordinatör, genel sekreter ve benzeri konumundaki veya bu unvanlarla istihdam edilen kişi

Zaman Tarifesi:
Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini zaman yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belge.

YETKİ BELGESİ ALMA ZORUNLULUĞU
Ticarî amaçlı karayolu ulaştırma faaliyetlerinde bulunacak şahıs ve firmalar faaliyetlerine uygun bir belgeyi Ulaştırma Bakanlığından almak zorundadırlar. Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir.
YETKİ BELGESİ ALABİLMEK İÇİN
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya,
2. Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kuruluş olmak,
3. Kişi firmasında kişinin kendisinden, tüzel kişiliklerde ise firmanın temsil ve ilzam yetkililerinden, aranan mesleki saygınlığa sahip olmak. ilgili ticaret odaları veya sanayi odalarına kayıt olmak.
4. Kendi eşyasını ve kendi personelini taşımak üzere B3, Cl, D3, ve K2 türü yetki belgesi talebinde bulunanlar ile kamu kurum ve kuruluşları (El ve E2) hariç olmak üzere
a. Faaliyet alanlarına uygun en az birer adet üst düzey yönetici (ÜDY) , orta düzey yönetici (ODY) Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmaları; yoksa bu belgelere sahip kişi veya kişileri istihdam etmeleri,
b. Gösterecekleri faaliyet alanlarına uygun en az bir adet Orta Düzey Yönetici, belgesine sahip olmaları yada (ODY) belgesine sahip kişi veya kişileri istihdam etmeleri,
5. İşletmenin kurulması, yükümlülüklerini yerine getirmesi ve iyi yönetilmesi için yetki belgesi türlerine göre, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 13'üncü maddesinde belirlenen gerekli kapasite, tonaj ve malî yeterlilik değerlerine sahip olmaları,
6. Bakanlıkça belirlenen belge ücretlerini ödemiş olmaları şarttır.

YETKİ BELGESİNİN İPTALİ TAHRİF EDİLMESİ
Yetki belgesi alma şartlarından herhangi birinin taşınmadığının somadan anlaşılması, faaliyet sırasında bu şartlardan herhangi birinin kaybedilip de verilen süre içerisinde giderilmemesi halinde yetki belgeleri iptal edilir. Yetki belgeleri, taşıt belgeleri veya taşıt kartı üzerinde tahrifat yapan yetki belgesi sahiplerine idarî para cezası verilir.

Uluslararası yolcu ve eşya taşımaların kapsamları:
a. Türkiye'ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir sınır kapısından giren veya Türkiye'nin herhangi bir limanına denizyolu ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımaları kapsar,
b. Türkiye'ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımaları kapsar.
c. Türkiye'den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere yapılan taşımaları kapsar.
d. Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye yapılan taşımaları kapsar.

Uluslararası taşımaları, uluslararası taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya bakanlıkça izin verilmiş yabancı plâkalı taşıtlar ile uluslararası taşımalar için bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacılara ait taşıtlar yapılabilir.

GEÇİŞ ÜCRETLERİ
Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plâkalı araçlardan alınan ücrete geçiş ücretleri denilir.

PARA CEZALARININ ÖDENME SÜRESİ
Ödemeler derhâl yapılmadığı takdirde, para cezalan tutanağın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde ödenmesi gerekir. 30 gün içerisinde ödenmeyen cezalar 2 katına çıkar ve ödeme süresi 10 gün daha uzar, bu süre içinde de ödenmeyen cezalar 3 katına çıkar.

PARA CEZALARINA İTİRAZ VE SUÇLARDA TEKRAR
Para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
Bir yıl içinde aynı nitelikte üç defa suç işlediği tespit edilen gerçek ve tüzel kişilere, işlediği suçların cezalarının toplamının (10 katı) para cezası verilir. Şoförün Sürücü Mesleki Yeterlilik (SRC) Belgesi (1 yıl) süreyle askıya alınır.

ÜCRET VE ZAMAN TARİFELERİ
Ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır ve bakanlığa bildirilir. Gerektiğinde taban ve tavan ücretleri bakanlıkça tespit edilebilir.
Düzenli yolcu ve eşya taşımaları zaman tarifesine tâbidir. Taşımacılar tarafından geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanan zaman tarifeleri, bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Ücret ve zaman tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda bulundurulması zorunludur

 

TRAFİK KURALLARI VE CEZALAR

 


AMAÇ:
SRC Mesleki Yeterlilik Eğitimi derslerinden “ Trafik Kuralları ve Cezaları” dersinin amacı; “ülkemizde trafik sorununa neden olan unsurları ortadan kaldırabilmek için uyulması gereken trafik kuralları ile ilgili olarak sürücülerde bilinç oluşturmak ve sürücülerin trafik kurallarına uymalarını sağlamaktır.”

Trafik kuralları ve cezalar dersinden sürücüler şu becerileri kazanırlar:
Trafik kurallarına uygun güvenli bir sürüş sergiler.
Türkiye’ deki trafik sorununun boyutu bilir.
Trafik kurallarına uyulmasının gerekliliğine inanır.
Güvenli bir sürüş için
Bütün aynaları ayarlamak.
Ayaklarımızı pedallara sonuna kadar basacak şekilde koltuğu ayarlamak.
Emniyet kemerini takmak gerekir.

Trafik işaretleri:
Bir kavşakta sırasıyla trafik görevlisine, ışıklı işaret cihazlarına, işaret levhalarına ve yol çizgilerine uymalıyız.

Araç kullanma yasakları:
Uyuşturucu ve keyif verici madde kullanarak araç kullanmak yasaktır. Tespiti halinde sürücü belgesi süresiz geri alınır, 6 ay hapis cezası verilir, para cezası verilir. Bir daha sürücü belgesi alamazlar.
Resmi ve ticari araç kullananların alkollü araç kullanmaları yasaktır.
Diğer sürücülerin 0, 50 promilden fazla alkollü olarak araç kullanmaları yasaktır. Resmi ve ticari araç kullananların herhangi bir şekilde araç kullanmaları, diğer araç sürücülerinin ise 0,50 promilin üzerinde araç kullandıkları tespiti halinde; suçun işlendiği tarihten geriye doğru beş yıl içerisinde,
-İlk tespitte; sürücü belgesi 6 ay geri alınır, para ve puan cezası verilir
-İkinci tespitte; sürücü belgesi 2 yıl geri alınır, para ve puan cezası verilir, bir haftalık sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi verilir.
- Üçüncü tespitte; sürücü belgesi 5 yıl geri alınır, para ve puan cezası verilir, 6 ay hapis cezası verilir, psikoteknik değerlendirme yapılır.

Hız Kuralları:
Sürücüler, hızlarını yol, hava, yük, trafik, görüş, yol kenarındaki işaret levhalarına göre ayarlarlar. Araçların hız limitleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Araçlar römork taktıklarında, römorksuz hız limitlerinden 10 km daha düşük seyrederler. Altına düşülmemesi gereken hıza asgari hız denir.

Takip mesafesi:
Bir aracın seyrettiği kilometre hızının en yarısı kadar metre mesafeye takip mesafesi denir. Örneğin; saatte 90 kilometre hızla seyreden bir sürücü, öndeki araç ile arasında en az 45 metre mesafe bırakmalıdır.

Karayolunu kullanmanın temel kuralları:
1. Gidiş yönüne göre en sağ gidilmelidir.
2. Çok şeritli yollarda trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten gidilmelidir.
3. Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritten gelen araç varsa, emniyetle geçmesi beklenmelidir.
4. Trafiği aksatacak şekilde şerit değiştirmek yasaktır.
5. Geçme, dönme, durma, durakla, park etme hallerinin dışında şerit değiştirmek yasaktır.
6. Yerleşim yerleri içinde kavşaklara 30 metre, yerleşim yerleri dışında kavşaklara 150 metre kala şerit değiştirmek yasaktır.
7. İşaret vermeden şerit değiştirmek yasaktır.
8. Araçların cinsine uygun olmayan şeritten gitmeleri yasaktır. Bölünmüş karayollarında, karşı yönden gelen trafiğe için ayrılmış yol bölümüne girmek yasaktır.

Kavşaklarda Geçiş Hakkı Kuralları:
Kontrollü kavşaklarda; trafik yetkilisinin işaretlerine, ışıklı işaret cihazlarına,işaret levhalarına ve yol çizgilerine uyulmalıdır.

Kontrolsüz kavşaklarda; kavşak kolları aynı değerde iseler;
1. Motorsuz taşıtlar motorlu taşıtlara yol vermelidirler.
2. Motorlu taşıtlarda iş makineleri ve traktör diğer motorlu taşıtlara yol verir.
3. Bütün taşıtlar geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol verirler.
4. Motorlu taşıtlar, sağdan yaklaşana yol verirler

 

Trafik Kazalarının Önlenmesi

Trafik:
Yayaların, araçların ve hayvanların karayolu üzerindeki hal ve hareketlerine denir.

Trafik kazası:
K
arayolu üzerinde hareket halinde olan en az bir aracın karıştığı, ölüm ,yaralanma ya da maddi hasarla sonuçlamış olaylara trafik kazası denir.

Trafik kazalarında yükümlülük:
Trafik kazasına karışan sürücüler, kaza mahallinde ilk yardım önlemlerini almaya, en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna haber vermeye, yetkililerin talebi üzerine yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmeye zorunludurlar.
Şehirlerarası karayolları üzerinde bulunan akaryakıt istasyonlarında standartlara uygun ilkyardım malzemeleri bulundurmak zorunludur.
Kazaya karışan sürücüler, trafik için tehlike doğurmayacak şekilde durmak, Grekli işaretlemeleri yapmak zorundadır.
Maddi hasarla sonuçlanmış trafik kazalarında, sürücülerin anlaşmaları halinde, aralarında durumu yazılı olarak tespit ettikten sonra olay yerinden ayrılabilirler.
Kazaya karışan sürücüler, istendiği taktirde kimliği, adresini, sürücü ile trafik poliçe numarasını bildirmek ve göstermek zorundadırlar.
Kazaya karışmış sürücüler kaza yerini terk etmemek zorundadırlar.

Trafik ceza tutanakları:
Yetkililerce kesilen trafik para cezalarının peşin ödenmesi halinde; % 25 indirim yapılır. Kesilen para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi halinde % 25 indirim yapılır. Trafik cezalarının 1 ay içerisinde ödenmesi gerekir. 1 ay içerisinde ödenmediği taktirde aylık % 5 gecikme cezası uygulanır. Toplam ceza miktarı asıl cezanın 2 katını geçemez.

Asli kusur sayılan haller:
1. Kırmızı ışıkta geçmek, trafik yetkilisinin dur emrine uymamak
2. Taşıt giremez işaret levhasının bulunduğu yola girmek
3. Arkadan çarpmak
4. Geçme yasağı olan yerlerde öndeki aracı geçmek
5. Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak
6. Karşı şeride tecavüz etmek
7. Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak
8. Kaplamanın dar olduğu yollarda, geçiş önceliğine uymama
9. Manevraları, düzenlenen genel şartlara uymamak
10. Kurallarına uygun olarak park etmiş araçlara çarpmak
11. Şehirlerarası karayollarının taşıt yolu kısmı üzerinde zorunlu bir sebep olmadıkça duraklama yapmak veya park etmek
12. Bölünmüş karayollarında karşı yönden gelen trafiğe ait yol bölümüne girmek.

İnsan, sürücü, yaya ve yolcu olarak pek çok kazada ön plana çıkmaktadır. Yol ve araç kusurları çok azdır.
Sürücüler genel olarak yaptıkları şu hatalardan dolayı trafik kazaları meydana gelmektedir.
1. Hatalı solama
2. Alkollü araç kullanmak
3. Aşırı hız
4. Kırmızı ışıkta geçmek
5. İşaret vermeden ani dönüşler yapmak
6. Öndeki aracı yakından takip etmek
7. Uykusuz ve yorgun araç kullanmak
8. Uygun şerit kullanmamak
9. Taşıma sınırlarına uymamak

Ayrıca trafik kazalarına;
Yol kusurları, araç kusurları, yaya kusurları, yolcuların kusurları da sebep olmaktadır. En önemli unsur insan faktörüdür. İnsanın kazalardaki 96 oranındadır. Bu oranda % 90 kadar pay sürücülerindir. Dolayısıyla sürücülerin mesleklerini bilinçli yapmaları, profesyonel davranmaları, olabilecek kazaları önceden tahmin edip gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

- Sürücüler seyir halindeyken cep telefonları ile görüşmeleri halinde trafik kazalarına sebebiyet vermektedirler.
- Trafik kazalarının en önemli sebeplerinden biri de yorgun olarak ve uykusuz olarak araç kullanmaktır.
- Düzensiz çalışma saatleri, alınan ilaçlar ve yenilen yemekler, yayaların hakkına riayet etmemek, şeker hastalığı olan sürücülerin uzun süre aç kalmaları da trafikte kaza riskini arttırmaktadır.
- Seyir halindeyken cep telefonu ile görüşmek; kaza riskini 4 kat arttırmaktadır.
- Yorgunluğun temel belirtileri; unutkanlık, tepki süresinin zayıflaması, karar verme yeteneğinin zayıflamasıdır.
- Kazalar genellikle karayolunun düz, kavşaksız ve eğimi olmayan yol kesimlerinde meydana gelmektedir.
- Trafik kazalarında olay yerini terk eden sürücü, kusurludur.
- Reaksiyon mesafesi, sürücünün yorgun olup olmadığına bağlıdır.
- Ambulansın acil durum numarası: 112’dir.
- Ülkemizde en çok ölümle sonuçlanan kaza çeşidi; trafik kazalarıdır.
- “Trafikte tekrar yoktur.” Sözü şunu ifade eder: trafikteki hatalar telafisi imkansız sonuçlar doğurur.

 

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ

Karayolu taşımacılığında ücretli olarak ücretli olarak çalışan sürücülerin çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin ilkeler, Uluslar arası Çalışma Örgütünün (İLO) 1979 yılında 153 Nolu Sözleşme ile kabul edildiği sözleşmede belirlenmiştir. Ülkemiz 2003 yılında bu sözleşmeyi yasalarımıza katmıştır.

ARAÇ KULLANMA VE ÇALIŞMA SÜRELERİ
Ücretler çalışan sürücülerin aracın çalışır durumda olduğu sürede; araç kullanarak diğer işleri yaparak araçla, yolcularla veya yüküyle ilgili yardımcı işlerde geçirdikleri süre çalışma süresidir.

- Bir günde kesintisiz en fazla çalışma süresi : 5 saat
- Bir günde kesintisiz en fazla araç kullanma süresi 4 saat 30 dakika
- Bir günde en fazla çalışma süresi 9 saattir.
- Bir haftada toplam en fazla çalışma süresi 56 saat
- Birbirini takip eden 2 haftada toplam en fazla çalışma süresi 90 saat

DİNLENME VE MOLA SÜRELERİ
4 Saat 30 dakikalık kesintisiz araç kullanma ve her 5 saatlik kesintisiz çalışma süresinin sonunda mola verilir. Molalar en az 45 dakikadır. 24 saatlik süre içerisinde kesintisiz olarak 11 saat dinlenebilir. Haftalık dinlenme süresi en az 24 saattir.

EVRAK, CİHAZ ve TUTULMASI GEREKEN EVRAKLAR
Karayolu Taşıma Faaliyet Belgesine ek olarak alınan Taşıt Belgesi. Otobüs, kamyon ve tır’ larda takograf cihazı bulundurulması zorunludur.
Takograf kayıtları, kayıt tarihinden 1 ay süreyle araçlarda, 5 yıl süreyle işyerlerinde saklamaları gerekir.

Şehir içi ve belediye mücavir alanı içerinde yük ve yolcu nakliyatı yapan araçlar takograf bulundurma zorunluluğu yoktur. Takograf cihazı yerine sürücü çalışma belgesinin bulundurulması ve kullanılması zorunludur.

HIZ SINIRLAYICI CİHAZ
Azami yüklü ağırlığı 12 tonu geçen kamyonlar (N3 Sınıfı araçlar) ile yüklü ağırlığı 5 tonu geçen otobüsler (M3 sınıfı) araçlar hız sınırlayıcı cihaz ile donatılmış olmalıdır

 

 

Davranış Psikolojisi

PSİKOLOJİ NEDİR?
Psikoloji, insanların ve hayvanların davranışlarını inceleyen bir bilimdir. Buradaki amaç insanın trafikteki davranışlarıdır.

DAVRANIŞ NEDİR?
Davranış, içimizden ya da dışımızdan gelen etkilere karşı gösterdiğimiz tepkilerdir, hal ve hareketlerdir.
Davranışlarımızın sebebi bizden kaynaklanabileceği gibi dışımızdaki sebeplerden de kaynaklanabilir. Örneğin uykumuz geldiğinde uygun yerde uyumamız, sebebi bizden kaynaklanan bir davranıştır. Ancak kırmızı ışık yandığında aracımızı durdurma davranışımız, dışarıdan gelen bir uyarıcıya göstermiş olduğumuz bir davranıştır.

SRC Mesleki Yeterlilik Eğitimi’nde davranış psikolojisi dersinin amacı şudur: trafik kazalarına neden olabilecek sürücü davranışlarını belirleyerek, sürücülerin trafikte uygun ve uyumlu davranışlar göstermelerini sağlamaktır.

SRC Mesleki Yeterlilik Eğitiminde davranış psikolojisi dersi ile sürücülerin şu becerileri, yeterlikleri, davranışları kazanmaları amaçlanmaktadır:
1. Sürücüler, trafikte kendilerini tanır ve davranışlarının farkına varırlar.
2. Sürücüler, trafik kazalarına neden olabilecek sürücü davranışlarını bilir.
3. Sürücüler, trafikte uygun ve uyumlu davranışlar sergiler.
4. Sürücüler, stresle baş etme yöntemlerini bilir ve gerektiğinde uygular.
5. Sürücüler, başkalarıyla sağlıklı ve etkili iletişim kurar.

UYARICI NEDİR?
İçimizden ya da dışarıdan gelip bizi harekete geçiren, duyu organlarımızı etkileyen enerji , nesne vb her şeydir. Mesela, trafik ışıkları, önümüzdeki aracın stop lambalarının yanması , aşırı sıcaklık ya da soğukluk birer uyarıcıdırlar.

TRAFİK PSİKOLOJİSİ NEDİR ?
Trafikteki insan davranışlarını, bu davranışların trafik kazalarıyla ilişkisini neden-sonuç ilişkisi ile inceleyerek, araştırma verilerini kullanarak trafik kazalarının önlenmesi için, azaltılması için önerilerde bulunan bir uygulamalı psikoloji dalıdır.
Trafik psikolojisi, bir taraftan trafikteki insan davranışlarını araştırırken, diğer taraftan elde ettiği araştırma verileriyle toplumsal mutluluk için öngörülerde bulunur. Kazaların nasıl azaltılabileceğine dair tahminlerde bulunur.

İLETİŞİM NEDİR?
İletişim, bir bilginin jestlerle, mimiklerle, sembol ve işaretlerle karşı tarafa aktarılmasıdır. Duygu ve düşüncelerimizi karşıya aktarmaktır. İletişimde beş öğe vardır: Kaynak, mesaj, kanal, alıcı, geri bildirim. Etkili iletişimde bu öğelerin işlemesi gerekir. Trafikte iletişimin ortak dili araçlarımızdaki ışıklarımızdır. Özellikle dönüş lambalarımızdır. Trafik kazalarının önlenmesinde etkili iletişim önemlidir. Etkili iletişim mesajı uygun zamanda ve yerde vermek ve bu mesajın gerektirdiği davranışın uygun zamanda ve yerde yapılmasıdır.

KİŞİLİK NEDİR?
Kişilik, kalıtım ve çevre tarafından şekillenir. Kalıtsal özellikler anne ve babamızdan, soyumuzdan bize geçen huylardır. Toplumsal çevre ise, kişiliğimizin karakter kısmını meydana getirir. Yani; kişilik= huy(mizaç) ve karakter diyebiliriz. Her insanın kendine has bir kişiliği vardır. Kişilik, bir insanı öteki insanlardan ayıran kendine has özelliklerinin bütünüdür. Kişiliğimizin huy kısmı değişmez, ancak karakter kısmı değişebilir. Mesela dürüst olmak, öteki insanların haklarına saygı duymak birer karakter davranışlarıdır. Karakter insanın ahlaki davranışlarının yönünü ve tutarlılığını gösterir. Huy (mizaç) insanın doğuştan getirdiği fizyolojik özellikleriyle ilgili olan ruhsal tutumudur. Mesela; sakin olma, heyecanlı olma, sinirli olma huy özellikleridir.
kişiliğin oluşumunu etkileyen faktörler şunlardır: bedensel, fizyolojik, biyolojik (yani genetik) faktörler; toplumun kültürü, (yani toplumun yaşam biçimi, toplumsal değerler, toplumsal kurallar, gelenekler, görenekler, tutumlar) kişiliğin oluşup gelişmesini etkiler. İçinde doğup büyüdüğümüz ailemiz kişiliğimizi etkiler. Sosyalleşme (topluma uyum sağlama) kişiliğimizi etkiler. Kitle yayın organları kişiliğimizi etkiler.
Yani kişiliğimizi belirleyen birçok faktör vardır. Kısaca doğuştan getirdiğimiz özelliklerimiz, sosyal, kültürel, coğrafi faktörlerle etkileşim içine girerek ahenkli bir bütünlük oluştururlar. Bu bütünlüğe kişilik diyoruz.
Olumlu kişilik özelliklerine sahip olan sürücülerin kaza yapma risklerinin az olduğunu, olumsuz kişilik özelliklerine sahip olan sürücülerin kaza yapma risklerinin fazla olduğunu söyleyebiliriz. Sürücülerin en önemli özelliklerinin diğer sürücülere değer vermeleri gerektiği olduğunu söyleyebiliriz. Demokratik tutum ve tavırların trafikte de gösterilmesi gerekir. Saygı, sevgi, hoşgörü ile beslenmiş insanlar hem kendilerine saygı duyarlar hem de öteki insanlara saygı duyarlar. Öz saygısı gelişmiş bireyler öteki insanlara da saygı duyarlar. Hırçın, sinirli, gergin, bencil kişilik özelliklerine sahip olan insanların kaza yapması riski yüksektir.

DİKKAT NEDİR?
Dikkat (algıda seçicilik) ,düşüncemizi belli bir olay üzerinde yoğunlaştırmaktır. Duyu organlarımıza gelen çok sayıda uyarıcıdan sadece bazılarını seçip, sadece bunları algılamaya dikkat denir, ya da algıda seçicilik denir. Çevremizdeki çokça uyarıcıların içerisinden sadece bizi ilgilendirenleri seçeriz. Algıda seçiciliği sağlayan dikkattir. Çevremizde hangi uyarıcının üzerinde dikkatimizi yoğunlaştırırsak, o uyarıcıyı algılarız, öteki uyarıcıları algılamayız. Öteki uyarıcılara bir anlam vermeyiz. Bir kamyon sürücüsü etrafındaki çok çeşitli araçların içerisinden öncelikle kamyonları algılar. Kamyonlar öncelikle dikkat çeker.
Dikkatin oluşumunda etkili olan faktörlere bakarak dikkati ikiye ayırabiliriz:
1-seçici dikkat 2- çekilen dikkat

Seçici dikkat:
İnsanın kendi iradesiyle bir konuya yönelerek, dikkatini o konu üzerinde toplamasıdır, yoğunlaştırmasıdır.

Çekilen dikkat:
Çevremizdeki uyarıcıların fiziksel özelliklerinin dikkatimizi çekmesidir. Uyarıcıların fiziksel özellikleri; uyarıcının şiddeti, tekrarı, büyüklüğü, zıtlığı, hareketidir. Mesela, parlak bir ışık zayıf ışığa göre dikkatimizi daha kolay çeker. Büyük bir levha küçüğe göre, yanıp –sönen kırmızı ışık sabit kırmızı ışığa göre daha çok dikkat çeker. Yine dörtlü ikaz lambaları daha çabuk dikkat çeker.
Dikkat değişmesi, dikkatimizin bir uyarıcıdan diğerine kaymasıdır. Dikkatimizi iç ve dış faktörler belirler.

FARKINDALIK NEDİR?
Bilincin açık olmasıdır. Dikkatin açık olmasıdır. Çevrede olup bitenlerin farkına varmaktır. Yapılan her davranışın neden yapıldığını bilme halidir. Mesela şu anda bu kitapçığı okuduğunuzun farkında olmanız gibi. Trafikte farkındalık arttıkça duyarlılık artacaktır. Farkındalık sayesinde, trafikte uyarıcılar zamanında alınacak ve gerekli davranışlar zamanında gösterilecektir. Değerli sürücüler, en önemlisi de insanın değerli olduğunun farkına varmaktır.

MOTİVASYON (GÜDÜLENME) NEDİR?
İnsanın ortaya çıkan ihtiyaçlarını karşılamak için harekete geçip ihtiyacını gidermesi ve rahatlaması sürecidir. Motivasyon harekete geçmektir. Motivasyon sayesinde bir davranışı yapma isteği artar. Motivasyon olmazsa herhangi bir ihtiyaç karşılanmayacağından harekete geçmek de olmaz. Davranışı yapma isteği olmaz. Araç kullanarak bir sürücü bazı ihtiyaçlarını giderebiliyorsa, sürücünün araç kullanma isteği artar. Araç kullanma isteği artarsa, sürücü istekli olduğundan trafik kurallarına uyacak ve kaza riski azalacaktır.

STRES NEDİR?
Bedenin ruhsal ve fizyolojik olarak dengesinin bozulmasıdır. Dışarıdan ve içeriden gelen aşırı ya da yetersiz uyarıcıların bedeni ve zihni etkileyerek dengenin bozulması durumudur. Dengenin bozulması karşısında insanın gösterdiği tepkidir. Stres tepkisi, insanda zihinsel, duygusal, fizyolojik ve davranışsal bazı değişiklikler başlatır.

Stres yaratan nedenler şunlardır:
1. Çevresel nedenler:
hava kirliliği, aşırı sıcak hava, gürültü gibi. Bunlara biz dışsal faktörler de diyebiliriz.
2. Psikolojik nedenler:
olumsuz düşünce biçimi, olaylara verilen anlam, acımasız olma, mükemmeliyetçi olma, saldırgan olma gibi. Bunlar bireyin kendisinden kaynaklanmaktadır. Bunlara biz içsel faktörler de diyebiliriz.

Stres çeşitleri şunlardır:
1. İyi stres:
Bireyin verimliliğini en üst seviyede tutan, bireyi sağlıklı, mutlu kılan strestir. Örneğin; uzun süre beklenen iş görüşmesinin gerçekleşmesi, evlenme, piyangodan para çıkması, yükü ya da yolcuyu sağlıklı bir şekilde istenilen noktaya ulaştırma sonucunda yaşanan stres iyi strestir.
2. Kötü stres:
Yaşamımızı zorlaştıran, sağlığımızı bozan düzeydeki strestir. Kötü stres, verimimizi düşürür. Fizyolojik ve ruhsal sağlığımızı tehdit eder.
Olumsuz stresi olumlu hale getirebiliriz. Düşünce biçimimizi değiştirerek, etkili başa çıkma yöntemlerini kullanarak olumlu hale getirebiliriz.

Stresle başa çıkma yolları:
Hep haklı olduğumuzu düşünmeyelim, gerçek gücümüzü bilelim, gücümüzü abartmayalım, sağlığımıza dikkat edelim, gerekiyorsa ağlamaktan çekinmeyelim. yaşama pozitif bakalım, bardağın dolu tarafını görelim.Ben her şeyin en mükemmelini yaparım düşüncesinden vazgeçelim. Düşünce tarzımızı değiştirelim, en çok sevdiğimiz şeyi düşünelim. Derin nefes alalım. ( burnumuzdan alıp, ağzımızdan verelim) Zamanımızı iyi kullanalım, fiziksel rahatlığımıza önem verelim. Diğer insanlarla konuşalım, dinlenmeye daha çok zaman ayıralım, gülelim, trafikte tebessüm edelim.

SÜRÜCÜ OLARAK YAPMAMIZ GEREKEN DAVRANIŞLAR (UYGUN DAVRANIŞLAR):
Bu davranışları şöyle sıralayabiliriz:
1. Kendimize, ailemize ve diğer insanlara değer vererek trafik kurallarını önemsemeliyiz. Çünkü trafik kurallarına önem vermezsek; hem kendimize hem ailemize hem de diğer insanlara zarar verebiliriz.
2. Trafik kazalarına neden olabilecek riskli davranışlardan kaçınmalıyız.
3. Trafikte uygun ve uyumlu davranışlar gösterelim, yaya, hasta ve engellilere kolaylık sağlayalım.
4. Azami güvenlik içerisinde seyredelim.
5. Stresli olarak araç kullanmayalım, sollama kurallarına uygun davranalım
6. Trafikte aracımızın ışıklarını etkili bir şekilde, yerinde ve zamanında kullanalım.
7. Olumlu kişilik özellikleri kazanalım, dar yollarda geçiş kolaylığı sağlayalım
8. Trafikte davranışlarımızın temeline sevgi ve saygıyı koyalım.
9. Dikkatimizi trafiğe yoğunlaştıralım, geçiş üstünlüğüne sahip araçlara kolaylık sağlayalım.
10. Duraklama ve park etmenin yasak olduğu yerlerde duraklama ve park yapmayalım.
11. Karayollarını kurallarına uygun olarak kullanalım, manevraları kurallara uygun yapalım.
12. Hız sınırlarına uyalım, koruyucu tertibatlarını kullanalım.
13. Aracımızın periyodik bakımını yaptıralım, yükleme kurallarına uyalım
14. Kavşaklarda geçiş haklarına saygı duyalım, saygısız ve tedbirsiz davranışlardan kaçınalım.
15. Trafik işaretlerinin anlamlarını bilelim, trafik işaretçilerine uyalım, yol çizgilerine yalım.
16. Karayollarında araç sürme yasaklarına uyalım.
17. Kısaca profesyonel sürücülüğün davranış, tutum ve eğilimlerine sahip olalım

İletişim Teknolojileri

İLETİŞİM NEDİR?
İnsanlar arasında duygu, düşünce ve bilgilerin her türlü yolla başkalarına bildirimi olarak ifade edilmektedir.
İletişim Teknolojilerinin Faydaları;
• Maliyet avantajı,
• İş Sürekliliği ve Optimasyon
• Hareketlilik, Güven
• Motivasyon,
• Verimlilik, Karlılık
• Bilgilere her an ve her yerden hızlı şekilde erişim sağlar.

ARAÇ TAKİP VE FİLO SİSTEMİ NEDİR?
Bir filonun yük optimizasyonu ve planlamasından başlayan bir kalite programı ile yükün müşteriye teslimine kadar izlenmesi, yönetilmesi ve diğer tüm yardımcı süreçlerin sırasını, birbirleri ile ilişkisini, ölçümlerini ve tüm süreçlerin iyileştirilmesini amaçlayan bir yönetim sistemidir.
Araç Takip ve Filo Sisteminin Firmalar için faydaları nelerdir;
a) Maliyetlerde azalma
b) Büyüme ve Gelişme
c) Hizmetlerin Geliştirilmesi
d) Rota Takibi
e) Hız Alarmı, Duraklama Yapılan Yerler
f) Kilometre Takip ,Hareket ve Durma Raporları
g) Sıcaklık
h) İletişim ve Kullanım İstatistikleri

İLETİŞİMİN ETKİNLİĞİ
İletişimin etkinliğinin kriteri, bir iletişim sürecinde karşımızdakine ya da hedef kitleye yönelttiğimiz bildirinin karşılığında, amaçladığımız sonucun alınıp alınmamasıdır. Bu etkinin sağlanabilmesinin:
a) İletinin alıcının dikkatini çekecek biçimde kodlanması ve açık olması
b) İletiyi kodlayan simgeler konusunda alıcı ve vericinin ortak bilgisinin bulunması
c) İletinin alıcının gereksinmesine yanıt verecek nitelikte olması
d) Alıcının temel değerlerinin, tutumlarının tanınması

İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
a) Mobil araçların konum (koordinat) ve durum (hız, vb.) bilgilerini grafiksel ve metinsel olarak bilgisayar ekranında görüntülenmesi ve yansıtılması
b) Araç ya da araçlar hakkında detaylı konumsal ve veri tabanı analizlerini birbirleri ile ilişkilendirilmesi
c) Her türlü kara, hava ve deniz aracının dünya üzerindeki konumlarının , uydular (GPS/Global Positioning System-Küresel Yer Belirleme Sisteme) yardımı ile sayısal haritalar üzerinde izlenebilmesi olan Mobil İzleme Sistemi kullanıcı taleplerine göre farklı ve esnek uygulamalar içerir.

Mobil İzlemede Kullanılan Teknoloji Araçları;
• GPS (Global Positioning System):
Küresel Konumlandırma Sistemi. Dünya etrafında bir yörünge izleyen 24 uydu yoluyla dünya üzerindeki çok küçük şeylerin bile yerini belirlemeyi mümkün kılan sistem. Doğruluk derecesi 10cm ile 1 m arasında bir farkla değişiyor.

• GSM (Global System for Mobile Communications):
Mobil İletişim için Küresel Sistem. Avrupa'da kullanılan 2G mobil iletişimin en bilinen adı.

• GPRS(General Packet Radio Service)
GPRS teknolojisi, kullanıcıya yüksek erişim hızının yanı sıra, bağlantı süresine göre değil gerçekleştirilen veri alışverişi miktarı özerinden tarifelendirilen ucuz iletişim olanağı sağlamakta

• GIS (Geograhıcal Information System-Coğrafi Bilgi Sistemi)
Karmaşık planlama ve yönetim sorunlarının çözülebilmesi için tasarlanan; coğrafi konumu belirlenmiş verilerin toplanması, yönetimi, işlenmesi, analiz edilmesi, modellenmesi ve görsel olarak sunulması işlemlerini kapsayan donanım, yazılım, personel ve yöntemler sistemidir.

• WAP (Wireless Application Protocol-Kablosuz Uygulama Protocolu)
Cep bilgsayarları,mobil telefonlar için internet içeriği sağlayan bir teknoloji
VPN=
Virtual Private Network, Sanal Özel Ağ
VoIP=
Voice over Internet Protocol,İnternet protokolü üzerinden ses transferi.
UMTS=
(Universal Mobile Technology System) 3G (3Generation) mobil telefon teknolojisinin bir çesididir. 3GSM olarak da adlandırılır.
MMS=
Multimedia Messages System (MultiMedya Mesaj Sistemi)
SIMTRACK=
Mevcut GSM altyapısını kullanarak ses, veri ve faks haberleşmesi sağlıyor.
SPACECHECKER=
Uydu Tabanlı Römork Takip ve Kontrol Sistemi terminalidir
PDA=Personal Digital Assistant,
Kişisel Dijital Asistan. PDA, hafif, elde tutulabilen, normal şartlarda bir çubukla kullanılabilen bilgisayardır
BLACKBERRY=
İnternet erişimi sağlayan mail bağlanıcılarıdır. e-postalar okunabilir, cevaplanabilir, ekli dosyalar açılabilir, silinebilir ve dosyalanabilir.
WEBTRACK=
Web Tabanlı Araç ve Yük Takip Hizmeti, Araç filolarının Internet üzerinden takibatı

İletişim Teknolojileri Sektörde Neden kullanılır?
• Araçların internet üzerinden online (canlı) takibi
• Örneğin kamuya ait bir aracın konum ve durum bilgileri, araçta bulunan Araç İzleme Sistemi cihazına daha sonra incelenmek üzere kaydedilebilir.
• Nakliye filolarına, araç kiralama şirketlerine yada turist gruplarına ait araçların hatta, doğa turizmi yapan kampçıların yada hareket eden diğer nesnelerin izlenebilmesinde kolaylık sağlar.

İletişim Teknolojilerinin Kullanım Sahaları
• Mobil İzleme Sistemi,Satış Teşkilatı Yönetimi, Servis Teşkilatı Yönetimi, Mobil Ticaret / POS, Güvenlik
• Şehirlerarası yolcu taşımacılık (turizm ve seyahat) firmaları
• Taksi Filoları ,Acil Yardım Hizmeti veren Şirketler (itfaiye,ambulans,emniyet,gaz arıza vb),Zırhlı Araçlar, Güvenlik Araçları
• Şehirlerarası yük taşımacılık ve dağıtım firmaları (Nakliye),Şehir içi yolcu taşımacılık firmaları,Şehir içi yük taşımacılık ve dağıtım firmaları ,Araç Kiralama Firmaları

İletişim Teknolojilerinin Kullanıldığı Uygulama Alanları;
E- Lojistik: Elektronik Bilgi Alışverişi, Mobil İzleme Sistemleri (Araç, Kargo..), Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri (BİLGE), Depo Bilgi Sistemleri ve Barkod Uygulamaları, Uydu destekli küresel konum tespit ve mobil iletişim sistemlerimden (GPS – GSM) oluşur
E- Ticaret: İnternet, televizyon veya cep telefonu gibi herhangi bir elektronik ortam üzerinden yada ATM Bankacılık sistemleri ile yapılan alış verişdir.
E- Devlet: devletin gümrük idari işlerinde kamu,işletme ve vatandaş etkileşimlerinde bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılmasıdır.
• (Otoyol ve köprüdeki geçiş sistemi, OGS, Boğaz Sinyalizasyonu ve Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri,Internet üzerinden çöp vergisinin ödenmesi,Sağlık ve tedavi sürecinde barkodlu uygulamaların kullanılması,Trafik cezalarının internet üzerinden ödenmesi
E- Belediye: yerel Yönetimler tarafından uygulanmakta olan vatandaşlar ve işletmeler tarafından çok amaçlı hizmetlerinden yararlanılan, beyaz masa şikayet başvurusu, çevre ve temizlik vergisi ödeme gibi işlemlerin internet üzerinden gerçekleştirildiği sistemlerdir.
E- Veri: elektronik, optik veya benzeri yollarla üretilen, taşınan veya saklanan kayıtlardır.
E- Sertifika: İmza sahibinin imza doğrulama verisini ve kimlik bilgilerini birbirine bağlayan elektronik kayıttır.
E- İmza: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik verilerdir.
Intranet: İşletme içi kullanılan elektronik ağdır.
Ekstranet: İşletme dışı kullanıcıların faydalandığı elektronik ağdır.
Barkod ve İşaretleme Sistemleri: dağıtım ve pazarlama sırasında lojistik amaçlar için olduğu kadar işyeri ve fabrikalarda malzemenin dokümantasyonu ve iç yönetiminde de kullanılan, onluk sistemde hazırlanmış şerit ve sayılardan oluşmuş kodlama sistemi

 

Tehlikeli Madde Taşımacılığı (ADR)

Yanıcı, yakıcı ve tehlikeli atıklar gibi tehlikeli maddelerin uluslar arası taşımasını yapan sürücülerin ADR sertifikasına sahip olmaları gerekir.
Tehlikeli maddeler fiziksel ve kimyasal yapı ve nitelikleri bakımından aşağıdaki

Çeşitlere ayrılırlar:
- Patlayıcı maddeler
- Parlayıcı maddeler,
- Yanıcı maddeler,
- Yakıcı maddeler,
- Kendi kendine yanan veya kolayca ateş alan maddeler,
- Zehirli maddeler,
- Radyoaktif maddeler,

TEHLİKELİ MADDE SINIFLARI VE ÖZELLİKLERİ

Tehlikeli Maddeler fiziksel, kimyasal ve yapı özelliklerine (katı, sıvı,(viskosite veya gaz özelliğine göre) ve o maddeden neden olabileceği tehlikeler göre SINIFLANDIRILMAKTADIR.
Buna göre ana (9) ve alt sınıflarla birlikte toplam 13 tehlike madde sınıfı bulunmaktadır

Tehlike Madde Sınıfları

Sınıf Sınıfın Tanımlanması
1 Patlayıcı Madde ve Nesneler
2 Gazlar
3 Yanıcı Sıvı Maddeler
4.1 Yanıcı Katı Maddeler
4.2 Kendi Kendine Yanan Maddeler
4.3 Su ile temas halinde tehlikeli gazlar çıkaran maddeler
5.1 Yakıcı (oksitleyici) Maddeler
5.2 Organik Peroksitler
6.1 Zehirli Maddeler
6.2 Bulaşıcı Maddeler
7 Radyoaktif Maddeler
8 Aşındırıcı/ Asidik Maddeler
9 Farklı Tehlikeleri olan Madde ve Nesneler

TEHLİKELİ MADDELER; YÜKLENMESİ, TAŞINMASI, BOŞALTILMASI

Tehlikeli maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmaları sırasında trafik güvenliğini sağlamak üzere bunları taşıtan ve taşıyanların aşağıdaki usul ve şartlara uymaları zorunludur.

- Taşınan maddeler, niteliklerine göre tehlikesizce taşınmaları için gerekli şekilde ambalâjlanmalıdır.
- Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınabilmesi için ayrıca Atom Enerjisi Komisyonundan izin alınması mecburidir.
- Elektrik donatımları kısa devre, kontak yapmayacak ve kıvılcım meydana getirmeyecek şekilde düzenlenmiş ve izole edilmiş olacaktır.
- Sürücünün kolayca kullanabileceği yerde iki yangın söndürme cihazı bulundurulacaktır.
- Park etme durumunda araç sürücüsü veya bir başkası tarafından devamlı gözetlenecektir.
- Yerleşim yerleri dışındaki karayollarında tehlikeli madde taşıyan araç diğer araçlarla arasında en az 50 metre mesafe bırakarak seyir edecektir. Duraklamalarda bu mesafe 20 metreden az olmayacaktır.
- Yükleme ve boşaltma sırasında motor çalışır durumda olmayacaktır.
- Tehlikeli madde taşıyan araçlar yerleşim yerlerinde en çok 25 km. yerleşim yerleri dışında en çok 50 km hızla seyredebilir.
- Tehlikeli maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmaları sırasında trafik güvenliğini sağlamak üzere bunları taşıtan ve taşıyanların aşağıdaki usul ve şartlara uymaları zorunludur.
- Taşınan maddeler, niteliklerine göre tehlikesizce taşınmaları için gerekli şekilde ambalajlanmalıdır.
- Ambalajlarının bozulmaması, patlayıcı madde bulunan kapların sarsılmaması, yüksekten düşürülmemesi, yuvarlanmaması, kaymaması ve sürüklenmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır.
- Tehlike yaratacak derecede ambalajı bozulan ve zedelenen tehlikeli maddeler yüklenmemeli, böyle bir durumda, ayıklama yapılarak gerekli tedbirler alınmadan yola devam edilmemelidir.
- Patlayıcı, yanıcı ve yakıcı olanlarla kolayca ve kendi kendine ateş alan maddelerin yüklenmesi ve boşaltılması sırasında, bulundukları yere 30 metre mesafe içinde sigara ve benzerleri içilmeyecek, kibrit, çakmak, aydınlatma cihazı ve benzeri gibi alev ve kıvılcım çıkaran aletler kullanılmayacak, araçların içinde 6 voltu geçmeyen pilli fener dışındaki aydınlatma cihazları ile girilmeyecektir.

TEHLİKELİ ATIKLAR!
Bu atıkların tanımlanması ve sınıflandırılmasında henüz bir kesinliğe ulaşılamamıştır. Bu konudaki ulusal ve uluslar arası çalışmalar sürmektedir. Burada tanımlandığı kadarı ile tehlikeli atıkların neler olduğunu değinilecektir.
- Tehlikeli atıkları;
- Patlayıcı, parlayıcı sıvılar,
- Patlayıcılar sınıfının dışında taşınmaları sırasında karşılaşılacak koşullarda kolayca tutuşabilen katılar,
- Kendiliğinden yanmaya geçen katılar,
- Suyla teması halinde parlayan gaz maddeler,
- Oksitleyici maddeler,
- Organik peroksitler,
- Korozif (aşındırıcı) maddeler,
- Hava ve su ile temasında toksin gaz bırakan maddeler,
- Zehirli Maddeler,
- Bunlardan bir veya birkaçını içeren atıklar olarak tanımlayabiliriz.
- Tehlikeli atıkları Radyoaktif ve kimyasal olmak üzere iki başlıkta ele almak mümkündür.

TEHLİKELİ MADDE TAŞIYAN ARAÇTA BULUNMASI GEREKENLER
- 2 ikaz tabelası
- 2 Yangın söndürücü (2 kg,6kg)
- 2 Uyarı işaretleri
- 1 El feneri
- 1 Fosforlu Yelek
- Gaz Maskesi
- En az 1 takoz her araç için
- Kaza Talimatnamesinde yazılı olan yük güvenliği donanımları
- Taşıma evrakları

Paketleme Grubu; maddenin tehlikesi hakkında bilgi verir ve paketlenirken mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Buna göre;
Paketleme Grubu I- Yüksek Tehlikeli !!!
Paketleme Grubu II- Orta Tehlikeli/ Tehlikeli!!
Paketleme Grubu III- Az tehlikeli !
anlamına gelmektedir.

TAŞIMA EVRAKLARI

Tehlikeli yük nakliyelerinde daima bir nakliye evrakı gerekmektedir. Evrakların içeriği yükler, kaza talimatnamesi ile uyumlu olmalı. ADR kurallarına göre tehlikeli madde taşıyan bir araçta bulunması gerekli evraklar listesi tabloda verilmiştir.

Tablo 16: Taşıma Evrakları Listesi
Belgeler Ulusal Uluslararası
Taşıma Evrakı CMR, Taşıma İrsaliyesi (ADR 5.4.1.1.1) + +
Kaza /Yazılı Talimatlar(ADR 5.4.3) + +
Uygunluk Belgesi (ADR 9.1.3.1-Sertifiakate of Aproval) + +
ADR Sürücü Belgesi(ADR 8.2.1) + +
Resimli Resmi Kimlik, Ehliyet, Pasaport (ADR 1.10.1.4) + +
ADR Anlaşmasının Kopyası(ADR 8.1.2.1 ve 1.5) + +
Bazı Patlayıcı Maddelerin Taşınmasına Yönelik Yetki Belgesi(ADR 5.4.1.2.1c) + +
Radyoaktif Maddelerin Taşınmasına Yönelik Taşıma İzni(ADR 5.1.5.2.2) + +
Konteynır / Araç Paketleme Sertifikası(İMO Belgesi –ADR -5.4.2- Konteynır ve araçlar için taşımanın deniz yolu ile devam etmesi durumunda + +

KAZA / YAZILI TALİMATLAR (ADR 5.4.3)
Kaza/Yazılı talimatlar ADR‘nin en önemli evraklarından olup, sürücünün bir kaza sırasında nasıl davranması gerektiğini belirtmektedir. Gönderen, kaza talimatnamesinin içeriği bilgilerin doğruluğundan sorumludur.
Tek madde için, grup yükler için, veya sınıfa özel olabilir. Kaza/Yazılı talimatlar sürücünün anlayacağı bir dilde olmak zorundadır. Bunun yanı sıra aşağıdaki dillerde olmak zorundadır:
- Çıkılan ülke
- Geçilecek ülkeler dilinde
- Araç sürücüsünün dilinde
- Varış ülkesi

EVRAKLAR İLE İLGİLİ VE DİĞER SORUMLULUKLAR
- Yükleyici firma en geç yola çıkmadan önce vermek zorundadır.
- Araç sürücüsü ve yedek sürücüsü yola çıkmadan önce mutlaka okumalıdır.
- Gönderen hazırlamalıdır.
Tehlikeli madde ile ilgili tüm bilgiler, Taşıyıcı firmaya taşıma başlamadan önce bildirilmelidir.
- Taşıma ile ilgili evraklar sürücü kabininde kolayca bulunacak, görülecek yerde olmalıdır.
- Tehlike anında, tüm önlemler zamanında uygulanmalıdır.
- Taşıyıcı firma; Araç personelin talimatnameyi okuduğundan ve yapılması
- Gerekenleri uygulayabileceğinden emin olmak zorundadır.

TEHLİKELİ MADDELERİN KARAYOLLARINDA TAŞINMASINDA SORUMLULAR
-Araç Sürürcüsü -Gönderen
-Taşıyıcı -Alıcı
-Yükleyici -Paketleyici
-Doldurucu -İşletmeci
-Araç Sahibi -Yedek Sürücü

TANKERLERİN AĞIRLIK MERKEZİ
Toplam Ağırlık Noktası ya da Toplam Ağırlık Merkezi denilmektedir. Her aracın ağırlık merkezi, tipine, modeline ve cinsine bağlı olarak değişmektedir.Tehlikeli madde taşıyan araçların İstanbul Boğazı’ndan geçişleri,Tehlikeli madde taşıyan araçların, İstanbul Boğaz köprüsü’nden geçmeleri yasaktır.Ancak Karayolları 17. Bölge Müdürlüğünün müsaade ettiği bazı tehlikeli maddeler bu köprülerden geçirilebilirler İstanbul Boğaz Köprüsü’nden geçişlerine izin verilmeyen tehlikeli madde taşıyan araçların Avrupa ve Asya’ya geçişleri Türkiye Deniz İşletmeleri Şehir Hatları İşletmesi Müdürlüğü araba vapurları ile taşınırlar

 

 

Gümrük, TIR ve Kaçakçılık Mevzuatı

1. Bölüm
4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU (Kabul Tarihi: 27.10.1999)
Gümrük Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir.

BAZI TANIMLAR:

Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyeti topraklarını, karasularını, iç sularını ve hava sahasını kapsayan bölgedir.

Serbest dolaşımda bulunan eşya: Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın, Gümrük Kanununa göre Türk menşeli sayılan eşyadır.

Gümrük vergileri: Yürürlükteki hükümler uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümüdür.

Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması: Eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulmasını, bir serbest bölgeye girmesini, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracını, imhasını veya gümrüğe terk edilmesini ifade eder.

Gümrük rejimi: Serbest dolaşıma giriş rejimi, Transit rejimi, Gümrük antrepo rejimi, Dahilde işleme rejimi, Gümrük kontrolü altında işleme rejimi, Geçici ithalat rejimi, Hariçte işleme rejimi ile İhracat rejimini ifade eder.

Gümrük beyanı: Belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade eder.

Gümrük Kanunu Çerçevesinde Temsil Hakkı
Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.

Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Gümrük İdaresine Bilgi Verme Yükümlülüğü
Gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan kişiler, Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük işlemleri ile sınırlı olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü yardımı sağlamakla yükümlüdür.

Gümrük Vergilerinin Hesaplanması
Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır.

Taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış gümrük kapılarından yapılır. Türkiye Gümrük Bölgesinin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile içeride bulunan gümrük kapıları arasında belirli yolların takip edilmesi zorunludur. Genel hizmete açık demiryolları gümrük yolu sayılır.

Türkiye Gümrük Bölgesine giren veya çıkan taşıtlar gümrük gözetimine tabidir. Bunlar gümrük idareleri tarafından denetlenir. Karayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesine gelen taşıtların denetlenmesi bitmeden veya ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük ve yolcu alınıp verilemez ve taşıt yoluna devam edemez. Sınırdaki yetkili olmayan bir gümrük idaresine gelen eşya gümrük gözetimi altında yetkili bir gümrük idaresine götürülmediği takdirde geri çevrilir.

Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış ile gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilir. Gümrüğe ilişkin işlemler; karayolu ile gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün içinde tamamlanır.

Özet Beyan
Gümrüğe sunulan eşya için, eşyanın gümrüğe sunulmasını takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar ilgili gümrük idaresine bir özet beyan verilir. Özet beyan, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gelişinden sonra taşıma sorumluluğunu üstlenen ya da bu kişiler adına hareket eden kişi tarafından verilir. TIR taşıması yapan aracın sürücüsü taşıyıcının temsilcisi sıfatı ile özet beyan verilmesi işlemini yapar.

Taşıyıcı veya temsilcisi tarafından özet beyan yerine orijinal manifesto, konşimento, CMR, CIM, CIV, TIR Karnesi veya Serbest Bölge İşlem Formu gibi belgelerden birinin ibraz edilmesi halinde bu belge de özet beyan olarak kabul edilir.

Gümrük idaresine özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari ya da resmi belge verilmeksizin taşıtlardan eşya boşaltılamaz.

Gümrük Beyanı: Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime uygun şekilde yetkili gümrük idaresine beyan edilir. Beyan şu şekillerde olabilir:

a) Yazılı olarak,
b) Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla,
c) Sözlü olarak,
d) Eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade ettiği herhangi bir tasarruf yoluyla,

GÜMRÜK REJİMLERİ
- Serbest dolaşıma giriş rejimi -Transit Rejimi -Gümrük Antrepo Rejimi
- Dahilde İşleme Rejimi -Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi -Geçici İthalat Rejimi
- Hariçte İşleme Rejimi -İhracat Rejimi

Serbest dolaşıma giriş rejimi: Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ve diğer mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile mümkündür.

Transit Rejimi: İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınması, transit rejimi hükümlerine tabidir. Transit rejimine tabi tutulan eşya Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; a) Yabancı bir ülkeden gelip yabancı bir ülkeye, b) Yabancı bir ülkeden Türkiye'ye,
c) Türkiye'den yabancı bir ülkeye, d) Bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınabilir.

Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile transit eşya taşıyan taşıtların transit süreleri, izleyecekleri yollar, kontrol noktaları ve konaklama yerleri ile ilgili olarak düzenlemeler yapmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.

İhracat Rejimi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

Beyanın Kontrolü ve Muayene
Yapılacak kontrol veya muayenenin türü kırmızı, sarı, yeşil ve mavi hatlara göre belirlenir.

Kırmızı hat; eşyanın fiziki muayenesi ile birlikte belge kontrolünün de yapıldığı hattır.
Sarı hat; fiziki muayeneye gerek görülmeksizin eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğunun ve birbiriyle uygunluğunun kontrol edildiği hattır.
Yeşil hat; eşyanın belge kontrolüne veya fiziki muayeneye tabi tutulmadığı hattır.
Mavi hat; eşyanın veya buna ilişkin yazılı beyan ve ilgili belgelerin veya ticari belge ve verilerin sonradan kontrol edildiği hattır.

Eşyanın Fiziki Muayenesi 3 şekilde yapılır:
a) Tam muayene, b) Kısmi muayene, c) Haricen muayene,
SERBEST BÖLGELER
Serbest bölgeler, Türkiye sınırları içinde olmakla beraber Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen ve gümrük mevzuatının uygulanmadığı alanlardır.
Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin denetimine tabidir. Bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları gümrük muayenesine tabi tutulur.

Gümrük Yükümlülüğünün Doğması
İthalatta gümrük yükümlülüğü;
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesi,
b) İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithali halinde doğar.
Gümrük yükümlülüğü, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlar.

Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi
Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edilir. Gümrük vergileri Türk Lirası olarak ödenir.

Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi
Gümrük yükümlülüğü;
a) Vergilerin ödenmesi,
b) Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,
c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,
d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında zapt ve müsadere edilmesi veya imha edilmesi, telef veya kaybı,
e) Eşyanın kanuna aykırı girişi nedeniyle müsadere edilmesi, hallerinde sona erer.

Gümrük Kanununda Cezalar
Gümrük Kanunu hükümlerine aykırı hareket edenlere bu Kanunda yazılı ceza hükümleri uygulanır.
Gümrük Kanununa göre verilen para cezaları üç yıl içinde karara bağlanıp, tebliğ edilmediği takdirde zamanaşımına uğrar.
Gümrük Kanunun 234 üncü maddesine göre alınan para cezalarının;
a) Muayene ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun meydana çıkarılmasına hizmet veren muhbirlere % 30’u,
b) Cezayı gerektiren durumu muayene, tahlil, denetleme veya inceleme ile meydana çıkaranlara %30’u, dağıtılır.

Etkin Pişmanlık
Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan suçlardan veya kabahatlerden birine iştirak etmiş olan kişi; resmî makamlar tarafından haber alınmadan önce; fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin, faillerin yakalanmasını veya kaçak eşyanın ele geçirilmesini sağlaması halinde cezalandırılmaz. Haber alındıktan sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına hizmet ve yardım eden kişiye verilecek ceza üçte iki oranında indirilir.
Tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sona erinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine ödediği takdirde, hakkında, bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Yolcu Beraberinde Getirilen Kaçak Eşya
Yolcuların, hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde çıkan ya da başkasına ait olduğu eşyanın gümrük vergileri, gümrük idarelerince iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.
Söz konusu eşyanın gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş olarak bulunması durumunda gümrük idarelerince eşyanın gümrük vergileri üç kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.
Yukarıda belirtilen eşya, gümrük vergileri ödenmediği takdirde, gümrüğe terkedilmiş sayılır.
Yukarıdaki suçların tekerrürü halinde, idarî para cezası yarı oranında artırılır.

Arama ve El Koyma
Kaçak eşya, her türlü silâh, mühimmat, patlayıcı ve uyuşturucu maddelerin bulunduğundan şüphe edilen her türlü kap, ambalaj veya taşımaya yarayan diğer araçlar ile yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe olan; kişilerin şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalar haricinde konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Aramalar ancak Hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının yazılı emri ile kolluk görevlileri tarafından yapılır.
Gümrük salonları ve gümrük kapılarında kaçak eşya sakladığından kuşkulanılan kişilerin üzeri, eşyası, yükleri ve araçları gümrük kontrolü amacıyla gümrük görevlilerince aranabilir. Yapılan arama sonucunda tespit edilen kaçak eşyaya derhal el konulur.
Yasak eşyanın geri gönderilmesi
Yabancı ülkelerden gelen yasak eşya, yükleme veya taşıma belgelerinde belirtilerek gümrüğe getirilirse, teminat altında ve gerekli güvenlik tedbirleri alınarak geldiği yere veya diğer bir ülkeye iade ve sevk olunur.

El konulan eşyanın muhafazası, Müsaderesi, Mülkiyetin kamuya geçirilmesi,
Kaçak şüphesiyle el konulan eşya ile alıkonulan her türlü taşıt ve araç; miktarı, cinsi, markası, tipi, modeli, seri numarası gibi eşyanın ayırıcı özelliklerini gösterir bir tutanakla gümrük idaresine teslim edilir.
İdarî para cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ise Cumhuriyet savcısının talebi üzerine, sulh ceza mahkemesi yetkilidir.
Açılan davalar, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye ceza mahkemelerinde görülür. Ancak resmî belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde, görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.

Kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla görevli olanlar
Mülkî amirler, Gümrük Müsteşarlığı personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı personel, bu Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme, izleme ve araştırmakla yükümlüdür.

Silâh kullanma yetkisi
Gümrük Kanunu gereğince belirlenen kapı ve yollardan başka yerlerden gümrük bölgesine girmek, çıkmak veya geçmek isteyen kişiye “dur” uyarısında bulunulmasına rağmen bu uyarıya uymaması halinde, havaya ateş edilmek suretiyle uyarı yinelenir. Ancak silâhla karşılığa yeltenilmesi ve sair surette meşru müdafaa durumuna düşülmesi halinde, yetkili memurlar saldırıyı etkisiz kılacak oranda doğrudan hedefe ateş edebilir.

İkramiyeler
Yakalanan silâh ve mermiler ile benzeri maddelerin olay tarihine göre Milli Savunma Bakanlığınca her yıl belirlenen değeri verilecek ikramiyeye esas teşkil eder. Sahipli yakalanması halinde değerinin yüzde yirmibeşi kamu davasının açılmasını, yüzde yetmiş beşi ise mahkûmiyete ilişkin hükmün veya müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde; sahipsiz yakalanmışsa yakalanan eşya değerinin yüzde ellisi müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde, muhbir ve el koyanlara eşit olarak pay edilip ödenir.
Her türlü uyuşturucu maddenin birim miktarı için Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sabit bir rakamın memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak değerinin, sahipli yakalanmış ise yarısı kamu davasının açılmasını, diğer yarısı mahkûmiyete ilişkin hükmün veya müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde; sahipsiz yakalanmış ise tamamı müsadere kararının kesinleşmesini takip eden üç ay içinde, muhbir ve el koyanlara eşit olarak pay edilip ödenir.
Dağıtılacak ikramiyenin yüzde ellisi muhbirlere, yüzde ellisi el koyanlara verilir. İhbarsız yakalama olaylarında ikramiyenin tamamı el koyanlara ödenir. Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla yükümlü olanlara muhbir ikramiyesi ödenmez.
TIR SİSTEMİ VE TIR SÖZLEŞMESİ

TIR Sözleşmesi
15 Ocak 1959 tarihinde Cenevre’de Avrupa ülkelerinin hemen-hemen tümünün katılımıyla, “TIR Karneleri Himayesinde Milletlerarası Mal ve Eşya Nakliyatına Dair Gümrük Sözleşmesi”, imzalayarak yürürlüğe konulmuştur. TIR Sözleşmesine ülkemizin katılımı 24 Mayıs 1966 tarihinde gerçekleşti. Sözleşme 20 defa revize edilmiş, en son yapılan değişiklikler 12 Mayıs 2002 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Ülkemiz bu yeni düzenlemeleri de onaylamıştır.
Bu sözleşmenin amacı; karayolu ile yapılacak nakliyatta araçlara özel bir belge olan TIR (Transit International Routier = Uluslararası Karayolu Taşıması) karnesi verilmesi ve bu karneye sahip araçlar ile bu Sözleşmeye taraf ülkeler arasında yapılacak transit taşımacılıkta teminat aranmamasıdır. Kuralların uygulanmasında taraf ülkelerde kefil kuruluşlar görevlendirilmiş olup, ülkemizde bu kuruluş Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)’dir.

TOBB bu sözleşmenin tatbikatında Birleşmiş Milletler tarafından vazifelendirilmiş olan “ Milletlerarası Kara Nakliyatı Birliği (IRU)’ne üye olmuş ve TIR karnesi himayesinde nakliyat sistemi hakkında IRU tarafından konulan esaslara riayet edeceğine dair taahhütname vermiştir. IRU tarafından bastırılarak üye ülkelerin kullanımına sunulan TIR karneleri ülkemizde TOBB’den temin olunmaktadır. Türk karayolu taşımacılığının uluslararası işlemlerdeki sorumluğunu ise, bir dernek hüviyetinde bulunan “Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND)” yürütmektedir.

TIR Karnesi uluslararası kara taşımacılığını dolayısıyla uluslararası ticaretin kolaylaştırılmasını sağlayan bir gümrük transit belgesidir. Eşya, TIR Karnesi himayesinde hareket noktasındaki gümrük idaresinden, varış noktasındaki gümrük idaresine kadar bir prosedür altında taşınır ve bu prosedüre TIR Sözleşmesi kapsamında "TIR taşıması" denir. Bu kapsamdaki taşımaların TIR Sözleşmesinde öngörülen şartlara uygun olarak yapılmış taşıtlar ve/veya konteynırlar ile yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda taşınan eşyadan, yol boyundaki Giriş Gümrük İdarelerinde gümrük vergileri, KDV, Fon veya teminat istenmez, muayeneye tabi tutulamaz, ancak bir yolsuzluk şüphesi halinde, suiistimalleri önlemek için yol boyu gümrük idareleri de eşyayı muayene edebilirler.


TIR Sürücülerinin Uymak Zorunda Olduğu Yasaklar
a)Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları askeri yasak bölgelerde duramazlar. Bu taşıtların askeri tesis, birlik ve kurumların yakınında park etmeleri, film ve fotoğraf çekmeleri yasaktır.
b) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları belirlenen güzergahlar dışında hareket edemezler.
c) TIR sürücüleri denetleme ve konaklama noktalarına kendilerine bildirilen müddetler içinde gelmeye ve Türkiye’de izledikleri güzergahların genel geçiş süresine uymaya mecburdurlar.
d) Türkiye’den transit geçen araçlar, yerleşim bölgelerinde duramazlar ve park edemezler.
e) Denetleme ve konaklama noktaları dışında arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması ve hastalanma gibi nedenlerle park etmek mecburiyetinde kalan taşıt sürücüleri en yakın emniyet, jandarma veya gümrük teşkilatına başvurarak gecikme sebeplerini tevsik eden bir belge almak zorundadır.

TIR Sistemi eşyanın uluslararası taşınmasında kullanılan bir gümrük transit sistemidir.
Dayandığı beş temel prensip vardır.

1. Araç veya konteynırların güvenliği: Eşya mühürlü araç ya da konteynırda taşınır. Bu araçlar gümrük makamları tarafından onaylanır ve bu onay her iki yılda bir yenilenir.

2. Uluslararası garanti zinciri: Taşıma işlemi süresince oluşabilecek düzensizlikler nedeni ile ortaya çıkan gümrük vergi ve resimleri, uluslararası garanti zincirinin güvenliği altındadır.

3. TIR karnesi: Eşyanın uluslararası taşıması için düzenlenen TIR Karnesi tüm giriş, çıkış yada transit ülke gümrük makamları tarafından kabul görmüş bir garanti belgesidir.

4. Gümrük kontrollerinin karşılıklı olarak tanınması: Hareket gümrükleri tarafından alınan güvenlik önlemleri transit ve varış gümrük idarelerince kabul görür.

5. Kontrollü giriş: TIR Sisteminde Karne verme ve garantör kuruluş olma görevi yetkili ulusal makamlarca verilir. Taşımacılar için ise sisteme giriş, karne veren ve garantör kuruluş ile ulusal gümrük makamları tarafından verilir.

Nakliyeci firmalar istenen evraklar ile yeterli araç filosunun belgeleri ile birlikte yeterli teminatı yatırarak TIR Sistemine kabul talebini, bir dilekçe ile bağlı bulunduğu odaya müracaat ederler. Müracaat edilen oda gerekli araştırmaları yaparak şartları yerine getirenlerin taleplerini Uluslararası Nakliyeciler Birliğine (IRU) intikal ettirir. Birlik teki TIR komitesi bu müracaatları değerlendirerek bir sonuca bağlar. Olumlu olanların gerekli evrakları ilgili oda vasıtası ile nakliyeci firmaya ulaştırılır. Ancak bundan sonra TIR plakası ile taşımacılık yapılabilir.

Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen yetki belgesinin iptal edilmesi ile taşımacı kuruluş TIR sisteminden çıkarılır. Ayrıca karne sahibi firmanın iflası, bir yıl ve daha fazla süredir TIR karnesinin kullanılmaması, odaların istediği bilgi, belge ve dokümanları vermeyerek kefil kuruluş ile işbirliğine gidilmemesi, Gümrük, Kaçakçılık, TIR ve VERGİ mevzuatları gereği sorumluluklarını yerine getirmeme hususunda olumsuz davranışlarda süreklilik gösterilmesi ve benzeri olaylar nedenleri ile TIR sisteminden çıkarılma söz konusu olabilir.

Her bir TIR Karnesinin farklı bir referans numarası vardır. İhtiva ettiği sayfa sayısına göre 4, 6, 14 ve 20 yaprak olmak üzere çeşitlere ayrılmıştır. Örneğin 6 yapraklı bir TIR Karnesi 6 gümrük idaresi arasında kullanılabilir.

Eşya hareket, transit ve varış gümrüklerine TIR Karnesi ile beraber sunulur. TIR Karnesi usulüne uygun olarak ilgili gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü Oda'ya iade edilir. TIR karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir. Her karayolu taşıtı veya konteynır için bir TIR karnesi düzenlenir. Tek bir yük kompartımanı için birden fazla TIR karnesi düzenlenemez.

Bir TIR taşıması, hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. Taşıma 4’ten fazla gümrük idaresi arasında yapılacaksa, karnenin 4 ncü Gümrük idaresinde tamamlanıp sonlandırılmasını müteakip, yeni bir TIR karnesi açılabilir ve taşıma işleminin kalan kısmı için bu karne kullanılabilir. İkinci karne en fazla 3 varış gümrük idaresi içerebilecektir.
Son geçerlilik gününde veya bu günden önce hareket noktasındaki gümrük idaresince kabul edilen TIR karneleri, varış noktasındaki gümrük idaresinde TIR taşımacılığı sonuçlanıncaya kadar geçerlidir.

Tır İşlemleri Yapmaya Yetkili Odalar:
1. Antakya Ticaret ve Sanayi Odası
2. Bolu Ticaret ve Sanayi Odası
3. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası
4. Mersin Ticaret ve Sanayi Odası
5. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası
6. Ankara Ticaret Odası
7. Gaziantep Ticaret Odası
8. İstanbul Ticaret Odası
9. İzmir Ticaret Odası
10. Kayseri Ticaret Odası
11. Konya Ticaret Odası

Hareket gümrük idaresi tarafından yapılacak işlemler

TIR karnesine ilişkin bilgilerle, taşımacı firma temsilcisi veya sürücü tarafından TIR İhracat (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir. Tescil edilen Özet Beyana ilişkin TIR karnesi ve ekleri gümrük onay memuruna teslim edilir.
Gümrük Onay Memuru, TIR karnesi ve taşıt onay belgelerini, TIR karnesinde yazılı eşyanın Faturası, CMR, Koli Listeleri, Fotoğrafları, Planlar, Çeki Listesi ve yükleme listesi gibi belgelerini de inceleyerek mevzuata uygun olduğu tespit ve kontrol eder.

Onay memuru TIR karnesi Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Volet-2 yaprağı üzerinde;
- Eşya transit ise ibraz edilen belgeler esas alınarak döviz cinsinden kıymeti, (ihracat konusu eşya için TIR karnesine kıymet kaydedilmez)
- Gideceği ülkeye veya varsa diğer bir gümrüğe göre belirlenen güzergahı,
- Tescil eden gümrük idaresinin adını ve tescil numarasını kaydeder.
Muayene ile görevli memur, verilen havaleye uygun olarak; eşyanın ve belgelerin birbirleri ile uyumlu olup olmadığını, taşıtın brandasında sökülme veya yırtılma kapalı römork ve konteynerlerde kırılma veya delinme olup olmadığını, gizli bölme bulunup bulunmadığını kontrol eder. Uygun olduğunun tespit edilmesi halinde taşıta mühür takılır.
Varış gümrük idaresi tarafından yapılacak işlemler

Varış gümrük idaresinde Otomatik olarak oluşturulan özet beyanın tescil numarası ve görevlendirilen Muayene memurunun sicil numarası TIR Karnesi üzerine kaydedilir. TIR karnesi ile eki belgeleri (CMR, Fatura, Çeki Listesi gibi) karşılaştıran ilgili servis, bu belgelerin birbirleri ile uygunluğunu tesbit ettiği takdirde TIR karnesini tescil eder.

Giriş Gümrüğünde Muayene
-Belgelerine göre taşıt evsafının uygunluğunun,
-Hareket gümrüğü veya yol boyu ülkelerin gümrük idarelerince vurulan mühürlerin sağlam olup olmadığının,
-Taşıt brandasında sökülme veya yırtılma, kapalı römork veya konteynerlerdede kırılma veya delinme olup olmadığının,
- Taşıtta gizli bölme bulunup bulunmadığının,
- Taşıtın mühür altında olmayan yerlerinin, kontrolü sağlanır.
Aykırılık halinde, komisyon marifetiyle taşıt açılarak TIR karnesi kapsamı eşya, masrafları taşmacıya ait olmak üzere, muayene edilir ve muayene sonucuna göre yapılan işlem hakkında tutanak tanzim edilir.

Denetleme Belgesi
İşlemi biten TIR aracının gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat, gümrük yetkililerince TIR DENETLEME BELGESİNE yazılır ve imzalanır. DÖRT NÜSHA OLARAK düzenlenen bu belgenin iki nüshası araç sürücüsüne verilir. Bir nüshası gümrük sahasının çıkış noktasında bulunan Gümrük Muhafaza memuruna verilir, bir nüshası da gümrükte saklanır.
Sürücü bu denetleme belgesi ile belirlenen güzergah üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarına uğramak ve denetleme belgesine bu noktalarda gerekli işlemi yaptırır.
Boşaltma İşlemleri
Eşyanın tüm yasal işlemlerinin yapılmasının ardından teslim ve tesellüm tutanağı ile TIR karnesi kapsamı eşyaların birbirine uygun olması, varsa ödenmesi gereken para cezasının ödendiğinin anlaşılması üzerine, TIR karnesi çıkış yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine; imza konulup, gümrük mührü ile mühürlenerek TIR karnesi çıkış yaprağı koparılır. TIR karnesi kapsamı eşya gümrük denetlemesi altına alınmak suretiyle TIR karnesi sonlandırılmış olur.
Eşyada Eksiklik ve Fazlalıklar

TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksik veya fazla çıkan kaplar ile dökme eşyada %3’ü aşan eksik veya fazla eşya hakkında eksiklik veya fazlalık takibatı yapılır.

TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksikliğinin veya fazlalığının tespit edildiğini gösterir tutanağın imzalandığı tarihte yapılan bildirim üzerine 3 aylık bir süre verilerek bu süre içerisinde TIR karnesi hamilinden (Taşıyıcı Firma) eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığının belgelenmesi istenir.

Eksikliğe ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya herhangi bir belge ibraz edilmediği takdirde gümrük idaresince; eksik çıkan eşyaya isabet eden gümrük vergi ve resimleri tahakkuk ettirilerek TIR karnesi hamilinden tahsil edilir.
Fazlalığa ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya geçerli bir belge ibraz edilmediği takdirde fazla eşyaya el konularak müsadere edilir ve fazla çıkan eşyanın CİF kıymeti kadar para cezası alınır.

ONAY BELGELERİ
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi
Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) TIR Sisteminden istifadesi uygun görülerek tezkiye edilen firmalara kayıtlı taşıtlara, TIR Sözleşmesinde öngörülen yapılış tarzı ve teçhizata ilişkin şartlara sahip olduğunun anlaşılması halinde 2 yıl geçerli olmak üzere 3 nüsha onay belgesi düzenlenir.Konteynır Onay Plakası

TIR Sözleşmesinin kısım 2-1 no.lu ekindeki kurallara uygun olarak İngilizce veya Fransızca dillerinden biriyle basılı ve kabartma olarak imal edilmiş, konteynerin açıkca görülebilir bir yerine sabit ve okunaklı olarak takılmış (Gümrük Mühürü Altında Nakliyat için Onaylanmıştır ) yazısı olan en az (200mmx100 mm) boyutlarında bir metal plakadır.

Çekiciler ve ağır veya havaleli eşya taşıyan karayolu taşıtları için Onay Belgesi aranmaz. Firma değişikliği ve tezkiye iptali nedeni ile iptal edilen onay belgeleri konusunda ilgili Ticaret Odasına bilgi verilir. Süresi biten Karayolu Taşıtı Onay Belgelerinin yenileme talepleri aracın o anda bulunduğu yerdeki yetkili Gümrük İdaresi tarafından karşılanır. Onay Belgelerinin geçerlilik sürelerinin bitimine azami 30 gün kala yapılan müracaatların değerlendirmeye alınır.

Onay belgesinin gerçeğe aykırı (sahte) olarak tanzim edildiğinin ya da onay belgesi üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi halinde; söz konusu onay belgesi iptal edilir. Aynı taşıta usulsüzlüğün tespit edildiği tarihten itibaren 6 ay müddetle onay belgesi verilmez. Usulsüzlüğü tespit eden gümrük idaresi tarafından; aynı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Yolculuk sırasında süresi dolan Onay Belgeleri, o yolculuğun sonuna kadar geçerli olarak kabul edilir.

TRANSİT REJİMİ
Yabancı eşya ile ihracat gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesinde bir yerden diğer bir yere taşınması Gümrük Kanunu ve Yönetmeliğindeki Transit Rejimi hükümlerine tabidir.
Transit Rejimine tabi eşya, transit beyannamesi kapsamında, TIR karnesi kapsamında veya uluslar arası anlaşmalar kapsamındaki diğer transit beyannameleri kapsamında taşınır.
Transit rejimi, eşyanın ve belgelerinin bu rejim hükümlerine uygun olarak varış (sevk edildiği) gümrük idaresine sunulması üzerine sona erer.
Gümrük idaresinden izin alınmadan taşıttan taşıta veya geçici depolama yeri ve antrepodan taşıta eşya yüklenemez veya taşıttan eşya boşaltılamaz.
Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini sağlamak üzere bir teminat verilmesi zorunludur. Teminat transit beyanın yapıldığı giriş veya hareket gümrük idaresine verilir ve çıkış veya varış gümrüğünden teyit edilmesi üzerine yine giriş veya hareket gümrük idaresince çözülür. Ancak TIR karnesi kapsamında taşımalarda teminat alınmaz, taşıt ve eşya transit geçişler dolayısıyla gümrük vergilerine tabi tutulmaz. Denetlemenin gerektirdiği masraflarla, yükleme, boşaltma, mühürleme, antrepo veya depolarda muhafaza gibi hizmetler karşılığı ücret alınır. TIR karnesi ile eşya taşımalarında, Giriş veya hareket gümrük idarelerince; Triptik, Gümrüklerden Geçiş Karnesi, Taşıt Giriş-Çıkış formu gibi belgeler istenilmez.
Türkiye’de geçerli olan sigorta poliçesi veya bu poliçenin bulunmaması halinde Türkiye Gümrük Bölgesinde kalacağı süre kadar geçerli zorunlu trafik sigortası yaptırılır.
Gümrük İşlemi biten TIR aracının gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat, gümrük yetkililerince TIR Denetleme Belgesine yazılır ve imzalanır. bu belgenin bir nüshası araç sürücüsüne verilir. Sürücü denetleme belgesi ile belirlenen güzergâh üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarına uğramak ve denetleme belgesine bu noktalarda gerekli işlemi yaptırmak zorundadır.
Giriş ve hareket gümrük idarelerinde, sevk edilecek taşıtların sürücülerine TIR Güzergâhı haritası verilir.
Türkiye’de transit halindeki eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybı halinde, gümrük vergileri alınmaz. Olayın gümrük idaresinin de taraf olduğu mahkeme kararı ile kanıtlanması gerekir.

GEÇİCİ KABUL VE ATA KARNESİ
Gümrük mevzuatımıza göre, Geçici İthalat Rejiminde kullanılan uluslararası geçerli belge ATA Karnesidir. Birleşmiş Milletler Gümrük İşbirliği Konseyi tarafından geçici kabulde karşılaşılan güçlükleri gidermek amacıyla hazırlanan "Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karnesi Hakkındaki Gümrük Sözleşmesi" 06.09.1961 tarihinde kabul edilmiş ve 30.07.1963 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Daha sonra, bu Sözleşmenin kapsamını genişletmek amacıyla Geçici İthalat Sözleşmesi (kısaca İstanbul Sözleşmesi-28.06.1990 yılında imzalamış, 15.03.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir) oluşturulmuş ve zaman içinde geliştirilmiştir.
ATA karneleri uluslararası ATA Sözleşmesi ve eşyanın yurtdışına çıkarılma amacına göre taraf ülkeler arasında, başka herhangi bir belgeye gerek duyulmaksızın, eşyanın geçici olarak ithalat ve ihracatını sağlayan gümrük belgeleridir.
ATA karnesi ile gelen tüm eşya için ithalat rejimi sırasında, gümrüklerce ve ithalatçı tarafından başka bir işlem yapılması gerekmemektedir. ATA karnesi almak isteyen kişi veya kuruluşlar, taşınacak eşya için gereken teminatı odaya vermesi durumunda ATA karnesi alabilmektedirler. ATA karnesi eşyanın gümrüklerden geçiş süresinin kısaltılmasına yardım eder.
ATA karnesinin geçerlilik süresi bir yıldır.

Turizm Taşımacılığı

Turizmin Tanımı:
Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen “tornus” kökünden türetildiği söylenmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise, turizm; dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla yapılan gezi ya da bir ülkeye veya bir bölgeye turist çekmek için alınan ekonomik, kültürel, teknik önlemlerin, yapılan çalışmaların tümü olarak tanımlanmaktadır.
Turizmi doğuran sebepler, ihtiyaçlar ve bu alandaki gelişmeler açıklandığı zaman, bu tarifin her durumu kapsadığı ve turizm kavramının özellikler ve incelikler taşıdığı anlaşılacaktır.
Turizm çeşitlerine gelince:
Turistik olay ve ilişkilerin oluştuğu yere göre turizm ikiye ayrılır.

  1. İç turizm
  2. Dış turizm

İç turizm: Bir ülkede oturan kişilerin kendi ülkesi içinde turizm amacıyla yaptıkları turistik gezilere iç turizm denir.
Dış turizm: Bir ülkede oturan insanların turizm amacıyla başka bir ülkeye seyahat etmesine dış turizm denir. Bu amaçla seyahat eden kişiye de yabancı turist denir.

Ülkemizde: Turizm Çeşitleri

Termal Turizm: Termomineral su banyosu, içme, inhalasyon, çamur banyosu gibi çeşitli türdeki yöntemlerin yanında iklim kürü, fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, psikoterapi, diyet gibi destek tedavilerinin birleştirilmesi ile yapılan kür (tedavi) uygulamaları yanı sıra termal suların eğlence ve rekreasyon amaçlı kullanımı ile meydana gelen turizm türüdür.

Sağlık Turizmi; kısaca tedavi amacı ile yapılan seyahatlerdir. Başka bir ifadeyle, sağlık turizmi, fizik tedavi ve rehabilitasyon gereksinimi olanlarla birlikte uluslararası hasta potansiyelini kullanarak sağlık kuruluşlarının büyümesine olanak sağlayan turizm türüdür.

Kış Turizmi
Yayla Turizmi
Mağara Turizmi
Kongre Turizmi
Gençlik Turizmi
Av Turizmi
Yat Turizmi
Golf Turizmi
İpek yolu Turizmi
Botanik Turizmi
İnanç Turizmi
Hava Sporları Turizmi
Akarsu –Rafting Turizmi
Dağcılık Turizmi
Kuş Gözlemciliği Turizmi
Su altı Dalış Turizmi


Turist: Dinlenme, eğlenme, görme, tanıma vb. amaçlarla geziye çıkan kimse, gezgin, gezmen, seyyahtır.
Tur; Türkiye’nin tarihi, doğal, kültürel, turistik değerlerinden en az birini tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, bu hizmetlerin dâhil olduğu tek bir fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmi dört saatten kısa bir süreyi kapsayan ticarî faaliyettir. (1)
Paket Tur Sözleşmesi: Ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti 24 saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren sözleşmeleri ifade eder. (2)
Seyahat acentesi: Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, paket turları ve turları oluşturmaya, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi, spor ve eğlence hizmetlerini görmeye yetkili olan, oluşturduğu ürünü kendi veya diğer seyahat acenteleri vasıtası ile pazarlayabilen ticarî kuruluştur.
Rehber: Bakanlıkça verilen rehber belgesini haiz kişidir

 

 

Düzenli Yolcu Taşımacılığı

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu taşıma Yönetmeliği kapsamında yapılan düzenli yolcu taşımacılığı ile ilgili mevzuatı kısaca hatırlayacak olursak;

Taşıma: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini,
Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi,
Kalkış noktası: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri,
Varış noktası: Yolcu bileti veya taşıma senedinde gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri,
Acente: Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde daimî surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişiyi,
Yolcu: Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında taşıtta bulunan kişileri,
Yolcu bileti: Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu belgeyi,
Şehirlerarası taşıma: Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları,
Uluslararası taşıma: Türkiye’den veya Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,
Düzenli sefer: Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımaları,
Arızî sefer: Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferleri,
Mekik sefer: Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını, ifade eder demiştik. (1)

Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere uygun olarak yapılır. Yolcu taşımaları biletsiz veya taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz.
Taşımacı, acentesinin acentelik sıfatıyla yapmış olduğu bu Kanun kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.
Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur. Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar.
Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır. (2)
Taşımacının yükümlülüğü
Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.

        1. 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Madde 3
        2. 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu Madde 6

İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı, nitelikli şoför ve hizmetli personeli sefere göndermek, şoförlerin sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmak, taşıt kartları olmayan ve bu Kanunda öngörülen sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda taşımacı gereken özeni ve duyarlılığı göstermek zorundadır.
Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafiği, doğal afetler, meteorolojik şartlar ile arıza ve kaza hali dahil, beklenmeyen sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburî kılması veya varış noktasına kadar gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkân olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergâhı izleyerek taşımayı tamamlamak, aksi halde yolcuyu güzergâh üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür.
Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar.
Eşya için taşıma senedindeki hükümler uygulanır.
Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. (3)
Acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğu
Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur. (4)
Taşıma yasağı
Acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu yetki belgesine sahip olanlar taşımacı yetki belgesi almadan kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramazlar.
Taşıma işleri komisyoncularının, kendi namlarına eşya taşıtabilmeleri için bu taşımaları bir müvekkil hesabına yapmaları zorunludur.
Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz. (5)
Ücret ve zaman tarifeleri
Düzenli yolcu ve eşya taşımaları, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir.
Ücret tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda bulundurulması zorunludur.
Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tespit edilebilir.
Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz

GÜVENLİK VE SAĞLIK

  • Taşımacılar, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlamak ve yolcuyu güvenli bir şekilde taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.
  • Yolcular da taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar.
  • Sürücüler, yolculara hizmet eden görevliler ve yolcular, trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek, diğer yolcuları rahatsız edecek, genel ahlaka ve adaba aykırı tutum ve davranışlarda bulunamaz, taşıtın teknik donanımını olumsuz etkileyecek hiçbir elektronik cihazı kullanamazlar.
  • Sürücüler seyehat esnasında yolcularla veya personelle uzun süreli sohbet edemezler.
  • Seyehat esnasında sürücüler ses ve görüntü cihazlarının yönetimini yapamazlar. Ancak yardımcı personel tarafından yapılır.
  • Taşımacı, 30.06.2008 tarihinden itibaren seyehat esnasında taşıtlarda yapılacak görüntülü veya görüntüsüz yayınların seslerini, kulaklıkla (bireysel olarak) gerçekleştirmek zorundadır.
  • Yolculuk sırasında ikram edilen yiyecek, içecek, mendil, kolonya ve benzeri maddeler Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan mevzuata uygun olmalıdır.
  • Taşımacı teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergah mesafesini dikkate alarak yeteri kadar sürücü bulundurmak zorundadır.
  • Taşımacılar, yolcuların can ve mal güvenliğinin sağlanması hususunda gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
  • Taşımacılar yolcuya gelebilecek bedeni zararların olasılıklarını düşünerek, "Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası" ve "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" yaptırmak zorundadırlar.
  • Yolcu taşımacılığında kullanılan taşıtlarda, taşıma esnasında taşıtın çalışma düzenini olumsuz bir şekilde etkilemeyecek, çalışır vaziyette haberleşme cihazı bulundurulması zorunludur.
  • Yolcu taşımacılığında kullanılacak taşıtlarda, her 10 koltuk için en az bir adet olmak üzere boyun korsesi bulundurulması zorunludur.
  • Yolcu taşımacılığında çalışacak sürücülerin 26 yaşından gün almış, 63 yaşından gün almamış olmaları ve lise ya da dengi okullardan birini bitirmiş olmaları gerekmektedir.

YOLCU BİLETLERİ, ZAMAN VE TARİFELER

  • Düzenli yolcu taşımalarında, taşımacı ve acenteleri her yolcu için ayrı bilet düzenlemek zorundadırlar. Taşımacılık biletsiz yapılamaz.
  • Bir yolcuya bilet karşılığı satılan koltuk, bir başkasına mükerrer olarak satılamaz.
  • Taşıtların, trafik tescil belgesinde belirtilen toplam koltuk sayısı dışında yolcu taşınamaz.
  • Yolcular seyahat süresince, yolcu biletlerini yanlarında bulundurmak zorundadırlar.
  • Düzenli yolcu taşımalarında, taşımacı ücret ve zaman tarifeleri ile geçerlilik sürelerini, Bakanlığın "onaylanmıştır", "görülmüştür" şerhini almadan uygulayamaz, taşımacılık faaliyetlerinde bulunamaz.
  • Taşımacılar, ücret ve tarifelerinin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılmasını sağlamak ve yolcu taşıması yapan taşıtların üzerinde de bir örneğini bulundurmak zorundadır.
  • Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Aynı güzergah üzerinde gidiş ile dönüş için değişik ücret tarifesi uygulanamaz.
  • Taşımacılar, tespit edilmiş ücret tarifelerinin üzerinde ücret alamaz ve % 30’dan fazla indirim uygulayamazlar. Ancak, önceden Bakanlıktan izin almak sureti ile belirli bir süre için, kullanılan taşıtın toplam koltuk sayısının % 10’unu aşmayacak sayıda koltuk için herhangi bir orana tabi olmaksızın özel indirim uygulayabilirler.
  • Düzenli yolcu taşımalarında, taşımacılar ve acenteleri her yolcu için ayrı bilet düzenlemek zorundadırlar. Düzenlenen yolcu biletinde, yetki belgesi sahibi ve varsa acentesinin adı, unvanı ile bileti tanzim eden yetki belgesi sahibi veya acentesinin adresi, vergi dairesinin adı ve hesap numarası ile yolcunun adı, soyadı, kalkış ve varış yeri, koltuk numarası, hareket tarihi ve saati, taşıma ücreti, biletin seri ve müteselsil sıra numarası ve düzenleme tarihinin yer alması zorunludur.
  • Taşımacılar ve acenteleri, otobüs hareket saatinin yirmidört saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda, taşıma veya bilet ücretinin tamamını iade etmek, otobüs hareket saatinden oniki saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda ise altı ay geçerli açık bilet düzenlemek zorundadırlar.
  • Düzenli yolcu taşımalarında; Bakanlıkça onaylanmış zaman tarifesinde yer almayan bir saat’e yolcu bileti düzenlenemez ve zaman tarifesinde yer alan her sefere araç tahsis edilmesi zorunludur.
  • 6 yaşın altında olan çocuklar yolcu bileti düzenlenmeksizin kucakta seyahat edebilirler. Bunlar için ayrı koltuk talep edilmesi halinde, bilet ücreti %50 indirimli düzenlenir. 6 yaş ve üzeri tüm yolcuların ayrı koltukta seyahat etmesi zorunlu olup, 6-12 yaş arası çocuklar ile yaş şartı aranmaksızın özürlüler için bilet ücreti % 50 indirimli düzenlenir.
  • Uluslararası veya yurtiçi tarifesiz, arızi seferler düzenleyerek yolcu taşımacılığı yapacak olan taşımacılar; yapacakları taşıma sözleşmelerinde, akit tarafların adı, soyadı veya unvanları, kalkış ve varış yeri, taşıma güzergahı, taşımanın yapılacağı gün ve saat, taşınacak yolcu sayısı, taşıma ücreti, ödeme şekli, sigortacının unvanı ve sigortanın poliçe numarası belirtmelidir. Bu tür taşımalarda taşımacı tarafından fatura düzenlenmesi zorunludur. Düzenlenen faturanın bir nüshası yapılacak denetimlerde ibraz edilmek üzere seyahat esnasında taşıt üzerinde bulundurulur.
  • Terminal işletmecileri, terminallerde ve çevresinde yolcuları rahatsız edecek şekilde, yolcuları yönlendirmek için personel istihdam edilmesine, çalıştırılmasına ve bunlardan yararlanılmasına izin vermemek ve bunları önlemekle yükümlüdür.

YOLCU BERABERİNDE Kİ EŞYA VE BAGAJ

  • Yurtiçi ve uluslararası taşımalarda, yolcunun otuz kilograma kadar olan bagajı ücretsiz taşınır. Bagajlar yolcuların biletlerinde gösterilen koltuk numaralarına göre etiketlenir.
  • Yolcu taşımalarında, taşıt bagajının toplam istiap haddini aşan eşya ile yolcu beraberinde olmayan, ticari eşya ve kargo taşınamaz.
  • Taşıtın bagaj taşınmasına mahsus bölümleri dışında eşya taşınamaz. Özel kafeslerinde kedi, köpek ve kuş gibi evcil hayvanlar bagaj taşımaya mahsus bölümlerde taşınabilir. Taşıtın içinde canlı hayvan hiçbir şekilde taşınamaz.
  • Gerekli hallerde, Bakanlıktan alınacak özel müsaade ile evcil hayvanların taşınabileceği özel sefer ve servisler düzenlenebilir.
  • Tehlike yaratabilecek yanıcı, yakıcı, parlayıcı ve patlayıcı ve benzeri nitelikteki yolcu eşyası, kargosu ve bagajı otobüs ile bagaj bölümü de dahil olmak üzere taşınamaz.
  • Uluslararası yolcu taşımalarında sahipsiz bagaj taşınamaz. Bu taşımalarda bagaj sahiplerini belirleyecek bagaj fiş numarası ile bilet numarasını ihtiva eden bagaj listesini yapmak ve yolcuya imzalatmak zorunludur

 

TAŞIMACI VE SÜRÜCÜLERİN YASAL SORUMLULUKLARI

Karayolları Taşıma Kanunu ve Yönetmeliğinden oluşan sorumluluklar

Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 22. Maddesi taşımacının sorumluluğunu şöyle belirlemiştir:
a) Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara, yönetmelik ve diğer mevzuatlara, Türkiye'nin taraf olduğu uluslar arası anlaşma ve sözleşmelere ve taşıma sözleşmesine uygun olarak yapılır.
b) Yetki belgesi sahibi, kendi adına acentesinin acentelik sıfatıyla Yönetmelik kapsamında yapmış olduğu faaliyet ve işlemlerden zincirleme sorumludur.
c) Yetki belgesi sahibi, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından, hasarından, korunmasından, teslim alınan eşyayı muhafaza etmekten sorumludur.
e) Yetki belgesi sahipleri, çevre ve insan sağlığım koruma, çevre kirliliğini önleme amacıyla yürürlükte olan mevzuat hükümlerini bilmek ve bunlara uymak zorundadır.
f) Yolcu taşımacıları ve acenteleri, bilet satışı yaptıkları terminallerde ve çevresinde yolcuları yönlendirmek için personel istihdam edemez, çalıştıramaz. Promosyonlu bilet satışı yapamazlar.
g) Yolcu taşımacıları, sürücülerinin seyahat sırasında yolcularla ve personelle uzun süreli sohbet etmelerini önlemek, yol ve seyir güvenliğini tehlikeye düşürmemek için gerekli önlemleri almak zorundadırlar.
h) Yetki belgesi sahipleri, bu yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerini, bakanlığa beyan ettikleri merkez ve şube adreslerinde yürütmek zorundadırlar.
j) Şehirlerarası ve uluslararası düzenli yolcu taşımacılığı yapmak üzere D1 ve Bl yetki belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren 60 gün içinde firmalarına ait bir internet sitesi kurmaları gereklidir.

Taşımacının kusuru ile oluşabilecek yükümlülükleri 2. Maddede şöyle tanımlanmıştır:
a)Yetki belgesi sahibi, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapması; sağlayacak tedbirleri almak, yolcu, eşya ve kargoyu güvenli bir şekilde anlaşmada belirleri yere kadar götürmekle yükümlüdür.
b) Yetki belgesi sahibi, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı, nitelikli sürücü ve hizmetli personel ile sefere göndermek durumundadır.
c) Taşıt kartları olmayan taşıtları yolcu, eşya ve kargo taşım amacıyla kullanamaz.
d) Yönetmeliklerle istenilen sigortaları bulunmayan taşıtları trafiğe çıkaramaz.
e) Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafik, doğal afetler, meteorolojik şartlar, arıza ve kaza hali dâhil, seyahat esnasında meydana gelen ve beklenmeyen durumlar ortaya çıktığında, imkân olduğu takdirde bir başka güzergâhı izleyerek taşımayı tamamlayabilir. Aksi halde yolcuyu güzergâh üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu, eşya ve kargoyu hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür
f)Yetki belgesi sahipleri, eşya ve kargo taşımalarında teslim alma noktası ile teslim etme noktası arasında makul bir sürede eşyayı veya kargoyu yerine ulaştırmak durumundalar.
g) Yetki belgesi sahipleri, altışar aylık süre ile yılda iki kez sürücülerin ceza puanın Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek zorundalar. Ceza puanı 50 ve üzerinde ola sürücülerin eğitilmesi konusunda kendi iç denetimleri için gerekli tedbirleri almış olmalılar.


Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinden doğan sorumluluklar

MADDE 85- Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortaklaşa ve zincirleme şekilde sorumlu olurlar.

MADDE 86- İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin ve bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

MADDE 88- Bir motorlu aracın karıştığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.

MADDE 89- Birden çok motorlu aracın katıldığı bir kazada işletenlerden biri bedensel bir zarara uğrarsa, kazaya katılan araçların işletenleri ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kendilerine düşen kusur oranında, zararı gidermekle yükümlüdürler.

MADDÎ VE MANEVÎ TAZMİNAT

MADDE 134- Araçlann yüklenmesinde belirlenmiş ölçü ve esaslara aykırı olarak;
a)Yükün cinsi, şekli, yeri, nitelik ve özellikleri bakımından, trafik güvenliğini ve yol kapasitesini azaltacak, karayolu yapısına ve karayolunu kullananlara, mülklere zarar verecek tarzda yüklenmesi,
b) Taşıma sınırı üstünde yük ve yolcu taşınması,
c) Tehlikeli ve zararlı maddelerin şartlarına uyulmadan, gerekli izin ve önlemler alınmadan taşınması,
d) Ağırlık ve boyutlan bakımından taşınması özel izne bağlı yüklerin izin alınmadan taşınması,
e) Gabari dışı yük yüklenmesi,
f) Yükün;

1) Karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, akacak veya kayacak, gürültü çıkaracak,
2) Her çeşit yolda dengeyi bozacak^ bir şeye takılacak veya sivri çıkıntılar oluşturacak,
3) Sürücülerin görüşüne engel olacak veya sürme güvenliğini bozacak,
4) Tescil plakalan, ayınm işaretleri, dönüş ve dur ışıklan ile yansıtıcıları örtecek,
5) Aracın boyunu önden 1 metre, arkadan 2 metre aşacak,
6) Kasanın sağ ve sol yanından taşacak, Şekilde yüklenmesi,
7) Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar yerine getirilmeden araçların çekilmesi, yasaktır.

CMR KONVANSİYONU

Malların karayolu ile uluslararası nakliyatına ilişkin kurallar, "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) " ile düzenlenmiştir, CMR sözleşmesinin esas amacı; karayolu ile eşya taşımacılığı ve ilgili taraflar arasındaki ilişkiyi, bu ilişkiler çerçevesinde ortaya çıkabilecek hak ve sorumlulukları tanımlamaktadır.

CMR Sözleşmesi; 19 Mayıs 1956 Tarihinde yirmi bir Avrupa ülkesi tarafından Cenevre'de imzalanmış ve yürürlüğe girdikten kısa bir süre içinde hemen hemen tüm Avrupa ülkelerince imzalanıp benimsenmiştir. Ülkemizin CMR Sözleşmesine katılımı ise ancak 7 Aralık 1993 Tarihinde gerçekleşmiştir. Günümüzde, CMR Sözleşmesine taraf olan ülkelerin sayısı 42' ye yükselmiştir.

CMR Sözleşmesi, uluslararası posta anlaşmalarına göre yapılan taşımalar ile ev eşyası ve cenaze nakillerinde uygulanmaz.

Taşımanın başlayabilmesi ve sonuçlandırılabilmesi için muhakkak Taşıma Anlaşması, Sevk Mektubu Taşıma Senedi, Hamule Senedi yapılıp Sevk Mektubu tanzimi ile teyit edilmelidir. Sevk Mektubu en az 3 nüsha olarak ve gönderici ile taşıyıcı tarafından imzalanarak tanzim edilir.

Gönderici sevk mektubunda yer alması gereken bilgileri eksiksiz ve doğru olarak bildirmelidir. Bu bilgilerden bir veya bir kaçında vuku bulacak olası eksik ve yanlışlıktan dolayı karşı karşıya kalınacak hasar, zarar, ziyan, kayıp ve yapılacak masraflardan gönderici sorumlu olacaktır.

Taşıyıcı teslim aldığı mallarda şu hususları kontrol etmelidir:
* Parça sayısı ve sevk mektubuna uygunluğu,
* Malların ambalajlarının görünüşteki durumu,
* Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gönderici gerekli belgeleri sevk mektubuna iliştirecek veya taşıyıcıya vererek talep ettiği bilgileri taşıyıcıya temin edecektir. Gönderici bu eksiklik veya yetersizlikten dolayı taşıyıcıya karşı sorumludur.
* Taşıyıcı, talimat talebi dolayısı ile yaptığı masraflarla bu talimatı yerine getirmenin gerektiği masrafları geri alma hakkına sahiptir. Ancak masrafların kendi kusur ve ihmali yüzünden yapılmamış olması gerekir.
* Mallar çabuk bozulan cinsten ve depo masrafları malların değerinin üzerinde ise taşıyıcı bu malları tasarruf etme hakkına haiz şahıstan talimat beklemeden onları satabilir.
* Taşıyıcı mallan teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından, meydana gelebilecek hasardan mesuldür.

Mallar kararlaştırılan zaman süresi içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırılmış bir zaman süresi yok ise kararlaştırılan zaman süresini müteakip 30 gün, kararlaştırılan zaman yok ise taşıyıcının malları almasından sonra 60 gün içinde teslimat gerçekleştirilmediği takdirde malların kaybolduğu kabul edilecektir. Taşıyıcı malların kısmen veya tamama kaybolmasından dolayı tazminat ödemekle yükümlü olduğundan bu tazminat mallara taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamanki kıymetine göre hesaplanır.

Eğer mallar taşıma mukavelesi gereği tahsil edilmesi gereken ödeme yapılmadan alıcıya teslim edilmiş ise taşıyıcı göndericiye tazminat ödemekle yükümlüdür. Kaybolma, hasar ve kararlaştırılan zaman süresinin aşılması halinde gönderici, teslim süresini aşan günler için ödenecek özel faiz miktarını tayin eder ve bunu sevk mektubuna yazar.

Alıcı, taşıyıcı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, zarar, ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında, açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu nakliyeciye bildirmeden malları teslim alırsa, mallan sevk mektubuna uygun bir şekilde aldığına delil teşkil edecektir.

Taşıyıcının Sorumlu Olmayacağı Durumlar Şunlardır:
* Eğer kayıp, hasar ve gecikme taşıyıcının hatasından değil de talep sahibinin verdiği talimattan, malların özelliğinden veya taşıyıcının önlemesine imkân olmayan durumlardan ileri gelirse,
* Sevk mektubunda açıkça belirtildiği gibi açık taşıtların kullanılması halinde,
* Malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi halinde,
* Malların kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, akma, güve ve haşarattan zarar görmeye müsait olmasından,
* Sandık ve paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz ve hatalı oluşu,
* Canlı hayvan nakli.

SİGORTANIN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ

Sigortacının alacağı bir prim karşılığında bir kimsenin para ile ölçülebilir, yasa ile korumaya değer bir menfaatine zarar veren bir olayın meydana gelmesi halinde bu zararı karşılayacak miktarda sigortacının tazminat vermesini öngören çift taraflı bir sözleşmedir. Poliçe, sigorta sözleşmesinin koşullarını içeren ve ispatlayan belgedir. Poliçe üzerinde sigorta şirketinin unvanı, adresi, sigortalının adı, riskle ilgili bilgiler, prim, sigorta başlangıç ve bitiş tarihleri, sigorta koşulları vs. yer alır.

Ani ve beklenmedik risklere karşı, önceden ödenen prim karşılığında olası riskin sigorta şirketine transferini kapsayan iki taraflı sözleşmeye sigorta denir.

Türkiye'de sigortacılık Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmekte ve denetlenmektedir. Türkiye'deki sigorta müşterileri, sigorta şirketi ile anlaşmazlığa düştüklerinde, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğine veya Hazine Müsteşarlığına başvurabilir

Sigorta Edilebilir Menfaat (Risk)
Sigortalının sigorta konusu mal ya da yaşamının zarara uğraması veya bir sorumluluğun gerçekleşmesinden ötürü yasal bir mali kaybı var ise, Sigorta Edilebilir Menfaatten söz edilebilir. Hasara neden olması tamamen tesadüflere ve sigortalının kontrolü dışındaki olaylara bağlı, ekonomik, sosyal ve siyasal sonuçları bakımından geniş kitleleri etkilemeyen riskler, sigorta edilebilir niteliktedir.

Azamî İyi Niyet
Bir sigorta sözleşmesinin tarafları, sigortacı ile sigortalıdır. Sigorta sözleşmesinin oluşturulması aşamasında her iki taraf için de söz konusu olan ortak nokta, tamamen karşı tarafın vermiş olduğu bilgiye güvenmek durumunda olmalarıdır. Taraflardan birinin iyi niyetli olmaması nedeniyle karşı tarafa gerçek olmayan bilgi vermesi, karşı tarafı yanıltmak ve istemediği bir sözleşmeye girmesini sağlamak, iyi niyet prensibinin ihlali, karşı tarafa sözleşmenin feshi hakkını vermektedir.

Tazminat
Risk gerçekleşip hasar oluştuğunda hasarın telafisine yönelik ödemeler sigortanın tazminat prensibi çerçevesinde sayılır. Tazminatlar da iki türdür:
-Maktu Tazminatlar: Sigorta sözleşmesinde (Poliçede) bahsi geçen risk gerçekleştiğinde ödenecek tazminat miktarı sabit bir miktar olarak belirlendiği durumlarda ödenen tazminattır. En yaygın örnek hayat sigortalarında Vefat Sigortaları ve Ferdî Kaza Sigortaları'dır.
-Hasar Tazminatları: Sigorta sözleşmelerinde sözleşmeye konu risk oluştuğunda meydana gelen hasarı onarmak üzere ödenen tazminatlardır.

Halefiyet ve Hakların Devri
Bir kimsenin bir başkasına karşı sahip olduğu hakların, üçüncü bir kişiye devredilip bu üçüncü kişi tarafından kullanılmasına hukuk dilinde Halefiyet adı verilmektedir.

Hasara Katılım
Sigorta konusunun birden çok sigortacıya sigorta ettirilmiş olması halinde zararın, bu sigortacılar tarafından ortaklaşa karşılanması ile hasar oluştuğunda hasarın poliçede belirlenen miktarda ve oranda sigortalı tarafından karşılanması hasara katılımdır.

Yakın Sebep
Bir hasarın meydana gelmesine neden olan en etkili ve bilinen sebeptir. En önemli özelliği, hasarın oluşumuna etkili olması veya katkıda bulunmasının neticesinde tek başına belirleyici olmasıdır.
Örnek; itfaiyenin yangını söndürmek ve komşu binaların yanmasını önlemek amacıyla sıktığı su, evdeki yanmış eşya ve komşu binalarda da zarara neden olur.

Başlıca sigorta türleri
- Can Sigortaları
- Hayat Sigortası
- Ferdî Kaza Sigortası
- Sağlık Sigortası
Mal Sigortaları
- Kasko vb. Otomobil Sigortalan
- Yangın Sigortası
Nakliyat Sigortası (Emtia Nakliyat Sigortası)
- Mühendislik Sigortaları
- Sorumluluk Sigortaları
- Hukuksal Koruma Sigortaları
- Kredi Sigortaları

Türkiye'de başlıca zorunlu sigortalar Trafik Sigortası ile Zorunlu Deprem Sigortası'dır. Ayrıca konumuz, ulaştırma sektörüne has zorunlu sigortalar da vardır. Bunlar yolcu taşımacılığında Zorunlu Ferdî Koltuk Sigortası, yük ve eşya taşımacılığında Yurtiçi Nakliyecinin Sorumluluk Sigortası ve Uluslararası nakliyelerde CMR Sigortası'dır.

SORUMLULUK (Mesuliyet) SİGORTALARI
Sorumluluk Sigortaları "genel tanım" içinde, sigortalının üçüncü şahıslara vereceği zararlar sonucu, karşılaşacağı tazminat taleplerini, sigorta şirketinin karşıladığı poliçeler olarak ifade edilebilir.

- Trafik Sigortası (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası): Yapılması zorunludur.

- Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Malî Sorumluluk Sigortası: Yapılması zorunlu değildir.

- Yeşil Kart Sigortası (Uluslararası Taşıt Mali Mesuliyet Sigortası): Zorunlu Malî Sorumluluk (Trafik) Sigortasının yurtdışında geçerli olan şeklidir. Yeşil Kart Anlaşması imzalamış üye ülkelerde, o ülkedeki sorumluluk hukukunda yer alan hükümleri ve teminatları kapsar. Poliçede belirtilen ülke sınırlarında geçerlidir.

- Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdî Kaza Sigortası: Sigortacı, uluslararası yolcu taşıyan otobüslerde seyahat eden yolcular, sürücüler ve yardımcılarının seyahat süresince maruz kalacakları her türlü kazanın neticelerine karşı teminat vermektedir.

- Okul Servis Araçları Ferdi Kaza Sigortası: Okul servis aracında bulunan öğrenciler, rehber öğretmenler ile sürücüler ve yardımcıları, taşıma hizmetinin başlangıcından bitimine kadar, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı teminat altına alınırlar.

- İşveren Malî Sorumluluk Sigortası: Sigortacı, işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda, işverene yüklenebilecek hukuki sorumluluk nedeniyle, işverenden talep edilecek ve S.S.K.'nın sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki teminat talepleri ile, yine aynı kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilebilecek rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat miktarını, poliçede yazılı limitlere kadar temin eder.
- Asansör, Lift, Asılı Reklamlarla İlgili Sorumluluk Sigortası: Sigortacı sözleşme ile sürekli bakıma tabi olan marka, tip, kullanış tarzı, taşıma kapasitesi ile adresi poliçede gösterilen asansör veya asansörlerle ilgili olarak meydana ilebilecek kazalar, saç ve pleksi reklam panolarının ilişerek maddi veya bedeni zararlar meydana getirmesi sonucu, üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerini poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder.

- Üçüncü Şahıslar Malî Sorumluluk Sigortası: Sigortalı, bir işin yapılması esnasında, üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması, sakatlanması ve mallarında kayıp ve hasar meydana gelmesi halinde mevzuat hükümleri çerçevesinde ve belli limitler dâhilinde, sigorta ettirenin hukuki sorumluluğunu teminat altına alır.

- Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası: Sigortacı; yanıcı, parlayıcı ve yakıcı maddeleri üreten, depolayan, nakleden veya satanların, bu mesleki faaliyetleri nedeniyle, bu maddelerin doğrudan doğruya neden olduğu olaylar sonucu,' kusurları olsun veya olmasın üçüncü kişilere verdikleri bedeni ve maddî zarar sorumluluklarını belirli limitlere kadar temin eder.

- Tüp gaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası: Likit Petrol Gazı (LPG) üreten firmaların, doldurdukları veya doldurttukları ve yetkili bayileri aracılığı ile doğrudan doğruya tüketiciye ulaştırdıkları tüplerin, kullanılmak üzere bulundukları yerlerde infilâkı, gaz kaçırması, yangın çıkarması sonucu (kusurları olsun veya olmasın) verecekleri bedeni ve maddi zararlar, belirli limitler dâhilinde sigortacı tarafından karşılanır.

- Yangın İnfilâk Malî Sorumluluk Sigortası
a.Kiracının Malike Karşı Sorumluluğu: Sigortacı, kiracının, kiraları vereceği zarar nedeniyle veya kira intifa (faydalanma) kaybına sebebiyet vermesinden doğacak zararları teminat altına alır.
b.Malikin Kiracıya Karşı Sorumluluğu: Sigortacı, malikin kiralanan bina sebebiyle kiracıya karşı doğacak hukukî sorumluluğunu karşılar.
c.Malik veya Kiracının Komşuluk Sorumluluğu: Sigortacı bu teminat ile malik veya kiracının, yangın veya infilak halinin komşu bina ve mallara sıçraması yüzünden vereceği zararları karşılar.

- Taşıyıcı Malî Mesuliyet Sigortaları
a.CMR Sigortası (Uluslararası Karayolu Mal Taşımacılığı Anlaşması):
Taşıma işini üstlenen taşıyıcıların, karayolu ile gerçekleştirdikleri nakliyeyi anlaşma imzalayan ülkelerden birine veya birinden yapmış olmaları halinde malların tesliminden sonra bile meydana gelecek ziyan ve hasarlardan taşıyıcı sorumludur. Sigortacı bu sorumluluğu üstlenir.
b.Ambar Malî Sorumluluk Sigortası: Sigortacı, kamyonla nakliyatı gerçekleştiren sigortalısının, bir kaza sonucu, taşınan malda meydana gelen zarardan dolayı mal sahibine karşı olan sorumluluğunu teminat altına almaktadır.
c.Yurtiçi Taşıyıcının Malî Mesuliyeti Sigortaları: Türkiye sınırlan dâhilinde taşımacılık yapan nakliyeci firmaların, kusurları neticesinde taşıdıkları mala verecekleri zararlardan doğan sorumluluklarını poliçede belirlenmiş bir limite kadar sigorta eder.
- Otel Malî Sorumluluk Sigortası: Sigortacı, sigorta ettiren otel sahibi veya otel İşletmecisine, otelde kalan müşterilerin yiyecek ve içeceklerden kaynaklanan gıda zehirlenmelerine, otelde konaklama esnasında veya otelin havuz, sauna ve diğer tesislerinde karşılaşacakları maddi ve bedeni zarar ve ziyan taleplerine karşı teminat vermektedir.
- Meslekî Sorumluluk Sigortası: Sigortacı sigortalısı olan ve genellikle doktor, mühendis mâli müşavir gibi hizmet sektöründe faaliyet gösteren kişilerin müşterilerine girebilecekleri maddî ve bedenî zarar taleplerini teminat altına almaktadır.
- Tekne Malî Sorumluluk Sigortası: Sigorta şirketi, sigorta yaptıran donatanın, tekne sahibine karşı meydana gelen zarar ve ziyan taleplerine karşı teminat vermektedir.

YURTİÇİ TAŞIYICININ MALİ MESULİYETİ SİGORTALARINDA FİYATLANDIRMA
a) Yıllık plaka bazında fiyatlandırma: Burada sigortalı, poliçenin yapılması aşamasında, kullandığı tüm öz mal ve kiralık araçlarının plakalarını sigorta şirketine bildirmekte, bu araçların her birine yıllık olarak bir prim tahakkuk ettirilmektedir.
b) Seferden önce bildirim esasına göre fiyatlandırma: Burada nakliyeci firma, her sefere çıkan aracını sefer başlamadan önce, taşınan malın cinsini, sefer yerini, sigorta bedelini, plaka numarasını, yükleme ve yola çıkış tarihlerini gösteren bir liste dahilinde şirket merkezine sıra numarası vererek bildirmekle yükümlüdür.
c) Yıllık taşınacak toplam emtia bedeli üzerinden blok primli fiyatlandırma: Taşıyıcının bildireceği ve sigorta dönemi içinde gerçekleştireceği poliçeye konu sevkıyatların toplam tahmini tutarı üzerine ayarlama fiyatının uygulanması sonucu tespit edilen primin önemli bir kısmı minimum ve depo prim olarak ve taksitler halinde tahsil edilir. Böylece, sigortacı ile sigortalının önceden anlaştığı teminat limiti, şart ve süre çerçevesinde tüm sevkıyatlar herhangi bir ihbar yükümlülüğü olmaksızın teminat altındadır.

KARAYOLU TRAFİK GARANTİ SİGORTASI (KTGS)
Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı oluşturulmuştur. Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı'nın gelir ve giderlerinin denetimi Hazine Müsteşarlığı'na aittir.

KTGS HESAPTAN KARŞILANACAK ZARARLAR
-Plakası tespit edilemeyen araçların vermiş olduğu bedenî zararlar,
-Zorunlu Malî Mesuliyet (Trafik) Sigortası olmayan araçların vermiş olduğu bedenî zararlar,
-Zorunlu Malî Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesindeki teminat tutarlarına ilişkin artış zeyilnamesi olmayan araçların vermiş olduğu bedenî zararlar,
-Çalınmış veya gasp edilmiş motorlu bir aracın kazaya neden olması halinde meydana gelen bedenî zararlar,
-Mali bünye zafiyeti nedeni ile bütün branşlarda ruhsatı iptal edilmiş veya iflas etmiş sigorta şirketlerinin Zorunlu Malî Mesuliyet (Trafik) Sigortası kapsamında ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar karşılanır.

Tazminat talepleri kaza tarihinde geçerli Zorunlu Mâli Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesinin teminat limitleri ve zarar verenin kusur oranı ile sınırlıdır.

BAŞVURU SEKLİ VE SÜRESİ
Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı tarafından karşılanacak zararlardan herhangi biri ile karşı karşıya kalan mağdurların, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda kaza gününden itibaren 10 yıl içinde yazılı olarak hesaba bizzat başvurmaları gerekmektedir.

HESAPTAN KARŞILANMAYACAK ZARARLAR
Manevî zararlar,
Bedensel zararlar dışında kalan her türlü maddi zararlar
Kazaya neden olan aracın işletenin veya sürücüsünün zararları,
Motorlu aracı çalan veya gasp edenlerle, bunlara yardımcı olanların ve bu durumu bilerek araca binen sürücü veya yolcu zararları,
Motorlu araçların yarış için bulunması gereken sigortayı yaptırmaksızın yarışa katılması durumunda kişilere verdiği bedeni zararlar,
İşletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği zararlar,
İşleten tarafından ileri sürülebilecek tazminat talepleri,
Motorlu bisikletin sebep olduğu kazalardan doğan zararlar,
Motorla araçlarla ilgili meslekî faaliyette bulunan kimselere motorlu aracın bırakılması sırasında kişilere gelen zararlar,
Hastalık ve ferdî kâza sigortası yapan sigorta şirketlerinin rücu talepleri

 

Harita Okuma Bilgisi

Haritanın Tanımı
Dünyanın tamamının yada bir kısmının kuşbakışı (tepeden) görümünün belirli bir oranda kuçülterek(ölçek) kağıda aktarılmasına denir.

Harita yeryüzü şekillerini,yerleşim yerlerini,yollarını iki merkez arasındaki mesafe,bitki ortüsü hakkında bilgi verir..

Harita Ölçeği
Gerçek uzunluk yada alanların haritaya geçirilirken yapılan küçültme oranına ölçek denir.Bir haritanın çizimi yapılırken mutlaka ölçek kullanılmalıdır.Çünkü çizimi yapacağınız bölge büyüklükte bir kağıt kullanamayacağınıza göre onu belli bir oranla küçültmemiz gerekir.

İki türlü Ölçek vardır;

1.Kesik Ölçek
Rakamlarla ifade edilen ölçek türüdür.Boyağı kesir halinde yazılan ölçeklerdir.1/300.000 gibi kesir ölçekte pay daima 1`dir.Pay ve Payda da birim cm dir.Paydadaki rakam küçültme oranını vermektedir.Yukarıda örnek verdiğimiz ölçek yani 1/300.000 ölçeğin 1 pay kısmı 300.000 ise yapda kısmını oluşturur.Yani (300.000) alanın ne kadar küçültüldüğünü ifade eder.
Kesirli ölçeğin şu şekilde formüle gösterebiliriz.

Ölçek=Harita üzerindeki uzunluk (H.U)
Arazi üzerindeki uzunluk (G.U)

Bu formülün sözel ifade şekli ise harita üzerindeki uzunluğun, gercek uzunluğa oranı demektir.

2.Çizik Ölçek
K
üçültme oranı bir çizgi üzerinde gösterilebilir.Harita üzerindeki uzunluğun gerçekte neyi ifade ettiğini gösterir.

20 0 20 40 60 80 100
|____|____|___|____|___|____| km
1cm 1cm 1cm 1cm 1cm 1cm

Yukarıdaki çizik ölçekte iki çizgi arası 1 cm olarak ölçülmüş.bu harita uzunluğunu ifade eder.1 cm üzerinde yer alan 20 km ise gerçek uzunluğu ifade eder.Bu sözel ifadesi harita üzerindeki 1cm`lik bir yer gerçekte 20 km`yi gösterir.

Ölçeklerden yararlanarak 2 şehir arası 2 ülke arası veya gideceğimiz 2 merkez arasındaki gerçek uzunluk hesaplanabilir.Çok basit bir formulümüz var.

Gerçek Uzaklık=
Ölçeğin paydası x harita uzaklığı

Soru:_1____ Ölçekli bir haritanın A şehri ile B şehri arası 5cm olarak ölçülmüştür.Bu 2 şehrin arası gerçekte kaç km`dir.
400.000
Bu tip sorularda ilk yapacağımız işlem ölçeğin paydası cm cinsinden olduğu için bunu km` ye çevirmek cm`yi km`ye çevirmek için 5 sıfır silinir.O halde yukarıdaki soruyu yapalım.


G.U=H.U x Ölçek paydası =G.U=5 x 4 =20 km


Harita Çeşitleri

1.Ölçeklerine Göre Haritalar
a)Büyük Ölçekli Haritalar:Ölçeğin paydası 200.000`e kadar olan haritalardır.Ayrıntı çoktur.Plan ve Coğrafya haritaları büyük ölçek çizilir.
b)Orta Ölçekli Haritalar:1/200.000 ile 1/500.000 arasında değişir.Ayrıntı azalmıştır.
c)Küçük Ölçekli Haritalar:Ölçekleri 1/500.000 den daha küçük olan haritalardır.Yani payda 500.000 ` den daha büyük olan ölçeklere denir.Ayrıntı iyice azalmıştır.Duvar ve atlas haritaları buna örnektir.

Yani burada dikkati çeken şudur ölçeğin paydası küçük sayılardan oluşuyorsa ölçek büyük, ölçeğin paydası büyük oluşursa ölçek ölçek küçük ölçektir.Paydadaki sayı küçüldükçe ölçek büyür,paydadaki sayı büyüdükçe ölçek küçülür.

Büyük Ölçekli Haritaların Özellikleri

---Ayrıntı çoktur
---Küçültme oranı azdır
---Ölçek paydası küçüktür
---Gösterilen gercek alan azdır

Küçük Ölçekli Haritaların Özellikleri
---Ayrıntı azdır
---Küçültme oranı fazladır
---Ölçek paydası büyüktür
---Gösterilen gerçek alan fazladır.

Büyük ölçekli haritalar ile küçük ölçekli haritaları birbirinden ayıran en önemli fark ayrıntıyı gösterme güçleri birbirinden farklı olmasıdır.

2.Kullanım Amaçlarına Göre Haritalar
a)Fiziki Haritalar:Yer şekillerini gösteren haritalardır
b)Siyasi Haritalar:İdari bölünüş ve sınırları gösteren haritalardır
c)Beşeri Ve Ekonomik Haritalar:Nüfüs ve ekonomik olayları gösteren haritalardır
d)Özel Amaçlı Haritalar:Jeoloji haritası,turizm haritası,karayolu haritası

3.Tiplerine Göre Haritalar:
Haritanın yapılış tekniğine göre sınıflandırılmasıdır.
1)İzohips(eş yükselti eğrileri )Yöntemi
2)Renklendirme Yöntemi
3)Tarama Yöntemi
4)Gölgelendirme Yöntemi
5)Kapartma Yöntemi

Bu Yöntemlerden en çok kullanılan 2 yöntem olan eş yükselti eğrileri yöntemi ve renklendirme yöntemi hakkında biraz açıklama yapmakta fayda vardır

Renklendirme Yöntemi
---Denizler,göller,akarsular --->Mavi renkle
---0-500 metre arası --->Yeşil renkle
---500 m - 1000 m arası --->Açık sarı renkle
---1000 - 2000 arası --->Açık kahverengi renkle
---2000 ve üzeri --->Koyu kahverengi renkle Gösterilir.

Eşyükselti Eğrileri(İzohips)Yöntemi
Bu yöntemde yer şekilleri çizgilerle gösterilir.Bu çizgiler deniz seviyesine göre eşit yükseklikte olan noktaların birleştirilmesiyle oluşur.

Özellikleri:
---İç içe kapalı eğrilerdir.
---Bu çizgiler kuşbakışı olarak çizilir
---Birbirlerini kesmezler
---Bu çizgiler içindeki nokta zirveyi yani doruğu gösterir.
---Deniz ve okyanusların seviyesi 0 metredir.
---Bu çizgiler eşit yükseklik aralıklarla çizilir.


Yön Saptama Yöntemleri
Yönler ,ana yönler ve ara yönler diye 2 ye ayrılır.Aradığımız yön yer tam olarak ana yönün gösterdiği yerde olmayabilir.O zaman 2 ana yönün arasındaki açıyı 2 ye bölerek ara yönleri buluruz.Ara ve ara yönler yardımıyla aradığımız yerin tam yönünü saptarız.Ana yönler kuzey,güney,doğu,batıdır.Ara yönler ise kuzeydoğu,kuzeybatı,güneydoğu,güneybatıdır.

1.Kutup yıldızı ile Yön Bulma:
Kutup yıldızı kuzey kutup noktasına çok yakın bir yerdedir.Geceleyin yıldızlar ve gezegenler hareket halindeyken kutup yıldızı sabit kalır.Kutup yıldızı bularak onun kuzeyi gösterdiğini bilerek , yönümüzü bulabiliriz.Kutup yıldızını bulabilmek için bazı yıldız gruplarını bilmek gerekir.(Bu anlatılanlar Kuzey Yarım Küre için Geçerlidir.)
2.Pusula İle Yön Bulma:
Pusula yatay tutulmalı ve pusulanın N yazılı ve kırmızı renkli ucu manyetik kuzeyi gösterecektir.
3.Güneş İle Yön Bulma:Parlak güneşli bir günde bir sopa ve gölgesi yardımıyla yön tayini yapılabilir.
4.Saat Yardımıyla Yön Bulma:
Güneşli bir günde bileğimizdeki saat yardımıyla yön tayin edebiliriz.Saatin akrebi güneşe döndürülür saatin 12 rakamı ile döndürülür.Saatin 12 rakamı ile akrebin oluşturduğu açının açı ortayı güney -kuzey hattıdır.

Araziden Yararlanarak Haritayı Yönüne Koymak

Harita ve arazide bulunan belirgin yol, demir yolu,çit,enerji nakli hattı gibi düz veya sırt hattı,ırmak dere gibi uzayıp giden arazi arızalarına haritadaki şekiller paralel kılınırsa harita yönüne konunup olur.

Özet Olarak Haritanın Sağladı İkamlar
Harita işaretleri,ölçek:
Bize arazidaki noktaları tanıma,noktalar arasındaki uzaklığı ölçme,bu uzaklığın ne kadar zamanda bulunabileceği hesaplama imkanı verir.Yeryüzü şekilleri ve yükseklikler hareketleri etkiler haritayı iyi okuyan biri bu durumu bilerek olumlu olumsuz tesilleri bilerek en uygun güzergahı seçer.

 

 

Güzergah ve Geçiş Belgeleri

Madde 1-Bu Yönergenin amacı, Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan Uluslararası Karayolu Taşıma Anlaşmaları ve bunlara bağlı olarak imzalanan Protokoller uyarınca; Bakanlığımızca sağlanan (ikili, transit, üçüncü ülke, dönüş yükü, ödül ve benzeri.) geçiş belgelerinin, Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre, Bakanlıktan C türü, L2 ve M3 yetki belgesi almış olan gerçek ve tüzel kişilerin taşıt belgesinde kayıtlı özmal ve sözleşmeli taşıtları ile R2 yetki belgesi sahiplerine dağıtımını düzenlemektir.

Kapsam :

Madde 2-Bu Yönerge Bakanlıktan C türü, L2, M3 ve R2 yetki belgesi almış olan ve geçiş belgesi talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

Tanımlar :

Madde 3-Bu Yönergede geçen;

Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığı’nı,

Genel Müdürlük: Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nü

Geçiş Belgesi: İkili anlaşmalar gereği yabancı ülkelerden temin edilen ve uluslararası taşımalarda kullanılan ikili,transit, üçüncü ülke, dönüş yükü ve benzeri izin belgelerini,

Ödül (Bonus) Belgesi: İkili anlaşmalar gereği yabancı ülkelerden özel şartlara bağlı olarak kota harici temin edilen geçiş belgesini,

UBAK İzin Belgesi: Çok taraflı kota dahilinde UBAK ( Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı) üyesi ülkeler arasında veya bu ülkeler üzerinden yapılan transit taşımalar için tahsis edilen UBAK Karayolu izin belgesini,

Taşımacı: C türü, L2, M3 ve R2 yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişileri,

TOBB :Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,

Dağıtım Büroları: Geçiş belgelerinin, Türk taşıtlarına dağıtımının yapıldığı yerleri,

TIR Karnesi: 1959 tarihli TIR sözleşmesi ile kurulan ve 1975 yılında revize edilen “TIR REJİMİ” altında eşyanın bir hareket noktasındaki gümrük idaresinden, bir varış noktasındaki gümrük idaresine karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynırlarla taşınmasında kullanılan ve kefil kuruluş olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nden temin edilen gümrük belgesini,

ATA Karnesi: Uluslararası ATA Sözleşmesi ve eşyanın yurtdışına çıkarılma amacına göre farklılık gösteren Ek Sözleşmeler kapsamında, taraf ülkeler arasında, başka herhangi bir belgeye gerek duyulmaksızın, eşyanın geçici olarak ithalat ve ihracatını sağlayan ve kefil kuruluş olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nden temin edilen gümrük belgesini,

Transit Gümrük Beyannamesi: İhraç veya transit malların yurtdışı edilmek üzere taşınmasında Gümrük idarelerince düzenlenen belgeyi,

Gümrük Çıkış Beyannamesi: İhracatta, Gümrük Mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili İhracatçı Birliği tarafından onaylanmasını müteakip gümrük idaresine tevdi edilen belgeyi,

Mahrece İade Beyannamesi: Mahrecine iade eşyanın ithalatçısı tarafından geldiği yere geri gönderilmesi için düzenlenen belgeyi,

T1: Avrupa Birliği ülkeleri ile EFTA ülkeleri arasındaki ticari malların dolaşımına veya Birlik dışı ülkelere ait malların Birlik ülkeleri arasındaki dolaşımına imkan veren belgeyi,

EX1: Tüm ülkelere taşınacak ürünle ilgili bütün bilgileri içeren İhracatçılar Birliği ve çıkış yapılacak gümrüğün onayladığı belgeyi,

İkili taşıma: Akit ülke taşıtlarının iki ülke arasında yapmış olduğu eşya/yük taşımalarını,

Transit taşıma: Herhangi bir ülkede başlayan ve en az bir ülke toprakları üzerinden geçtikten sonra bir başka ülkede sona eren, başlama ve sona erme ülkeleri dışında kalan ülke toprakları üzerinden geçilerek yapılan eşya taşımalarını,

Üçüncü ülke taşıması: Eşyanın bindirme, indirme, yükleme, boşaltma noktalarının taşıtın kayıtlı olduğu ülkenin dışındaki ülkeler arasında yapılan eşya taşımalarını,

İzlenecek güzergah: Taşımanın başladığı kalkış ülkesinden bittiği varış ülkesine kadar geçilen ülkeler de dahil takip edilen ülkeler zincirini/silsilesini,

Çekici: Römork ve yarırömorkları çekmek için imal edilmiş olan ve tek başına eşya/yük taşıyamayan motorlu taşıtı,

Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve eşya/yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

Römork: Motorlu taşıtla çekilen, insan veya eşya/yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıtı,

Yarı römork: Bir kısmı motorlu taşıt üzerine oturan, taşıdığı eşyanın/yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu taşıt tarafından taşınan römorku,

Taşıt kartı: Bir taşıtın en az bir yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu ve söz konusu yetki belgesi altında çalıştırılabileceğini gösteren belgeyi,

Yeşil Taşıt: Taşımacıların uluslararası taşımalarda kullandıkları, UBAK Bakanlar Konseyinin CEMT/CM (2005) 9 Final Sayılı Kararında açıklanan gürültü ve egzoz emisyon değerlerine haiz çekici ve kamyonları,

Danışma Komisyonu: Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırma Genel Müdürü veya Genel Müdür Yardımcısı Başkanlığında, Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Genel Müdürlükçe belirlenen sektör kuruluşları temsilcilerinden oluşan Geçiş Belgesi Danışma Komisyonunu,

Sektör Kuruluşu: Üyeleri gerçek veya tüzel kişiler olan, asgari 100 (yüz) üyeye sahip ve üyelerinin en az % 80’i yetki belgesi sahibi olarak Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki faaliyetlerde bulunan dernek, vakıf, birlik ve benzeri sivil toplum kuruluşlarını,

Yönerge : Geçiş Belgesi Dağıtım Esasları Yönergesi’ni,

ifade eder.

İKİNCİ KISIM

Danışma Komisyonunun Çalışma Usulü

  1. Danışma Komisyonu Nisan, Eylül aylarının ikinci haftası başında olağan olarak toplanır. Danışma Komisyonu, üyelerinin birisinin teklifi ve Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün uygun görüşü veya Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün çağrısı üzerine yukarıdaki tarihler dışında da toplanabilir.
  2. Danışma Komisyonu, yaptığı toplantılarda bu Yönerge’de yapılacak değişiklikleri değerlendirilerek öneriler hazırlar.
  3. Danışma Komisyonunun hazırladığı öneriler tavsiye niteliğindedir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Başvuru

Madde 4: Bakanlıktan C türü, L2 ve M3 yetki belgesi almış olan ve geçiş belgesi talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler; bu yönergenin 5 inci kısmında yer alan ve ülkelere göre belirtilen özel şartlardaki belgelerle birlikte aşağıdaki belgeleri Dağıtım Bürolarına vermek zorundadırlar.

a) Dilekçe, ( Güzergah ve talep edilen geçiş belgeleri belirtilecek)

b) Taşıt kartının aslının ibrazı ile birlikte bir fotokopisi veya U-net sisteminden alınacak bir örnek,

c) Taşıt sürücülerinin geçiş belgesi ile ilgili işlemleri firma adına yürütebilmeleri için, şirket yetkilisi veya yetkilileri tarafından imzalanmış noter onaylı vekaletname aslı veya fotokopisi

d) Gümrüklemenin yapıldığı TIR Karnesi, ATA Karnesi, Transit Beyannamesi veya Gümrük Çıkış Beyannamesinden herhangi biri,

e) Taşıta bir önceki seferinde verilen geçiş belgelerini gösterir geçiş belgesi dağıtım formu ile söz konusu sefer için varsa tahsis edilmiş olan Çek Cum., İspanya, Kazakistan, Macaristan, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovenya ve Ukrayna (Ukrayna transit geçiş belgesi hariç) geçiş belgelerinin kullanılmış veya kullanılmamış haliyle iadesi,

f) Taşıtın bir önceki seferinde varış ülkesi ( yükün boşaltıldığı ülke ) dışındaki Almanya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, Slovakya ve Ukrayna ülkelerinden dönüş yükü ve Bulgaristan-3. ülke yükü almak üzere belge almış ise kullanılmış veya kullanılmamış haliyle iadesi. (Belge iadesinin mümkün olmaması halinde zayi edildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgelerle birlikte, yüklemenin yapıldığı ülkenin gümrük mührünü taşıyan TIR Karnesinin fotokopisi veya taşıma TIR Karnesi himayesinde yapılmamış ise ilgili gümrük evrakının fotokopisi. (T1, EX1, ATA Karnesi ve benzeri))

DÖRDÜNCÜ KISIM

Geçiş Belgesi Dağıtımı Yapılacak Yerler, Yükümlülük ve Sorumluluklar

Madde 5: Geçiş Belgesi Dağıtımı Yapılacak Yerler

a) Geçiş Belgelerinin dağıtımı, Bakanlığımız ile TOBB arasında Yapılan 08.09.1992 tarihli Protokol gereği; TOBB’a bağlı olarak faaliyette bulunan ve EK.1’de belirtilen Deniz veya Sanayi ve Ticaret veya Ticaret Odalarına bağlı Dağıtım Bürolarınca yapılır.

b) Bu Yönerge’ye aykırı hareket eden, geçiş belgesini zayi eden, kaybeden veya muhafaza edemeyen dağıtım bürosunun bağlı bulunduğu Odanın geçiş belgesi dağıtım yetkisi iptal edilir. Ayrıca, gerekli yasal süreç başlatılır.

c) İhtiyaçlara göre dağıtım bürolarının artırılıp eksiltilmesi hususunda Genel Müdürlük yetkilidir.

Madde 6: Dağıtım Bürolarının Yükümlülük ve Sorumlulukları

Dağıtım Büroları;

a) Taşıt kartı aslı görüldükten sonra fotokopisi, ilgili görevli tarafından “aslı görülmüştür” kaşesi basıldıktan ve imzalandıktan sonra ilgili odanın dosyasında muhafaza edilmesi,

b) Taşıt Kartı aslı ve fotokopisi ibraz edilemeyen taşıtların bilgilerinin U-net sisteminden sorgulanıp çıktılarının paraf edilerek başvuru dilekçeleri ile birlikte muhafaza edilmesi,

c) Taşıtların, yurtdışına her çıkışlarında bir önceki sefer için tahsis edilen Çek Cum., İspanya, Kazakistan, Macaristan, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovenya ve Ukrayna (Ukrayna transit geçiş belgesi hariç) geçiş belgelerinin kullanılmış veya kullanılmamış haliyle iadesinin alınması, taşıtların yurtdışına çıkışı ile ilgili geçiş belgesi tahsis işlemleri sırasında bir önceki seferde tahsis edilen ve geri alınacak belgelerden, kullanılmayan belge veya belgelerin yeni çıkışlarda, öncelikli olarak yeniden kullanımı için ilgili firma araçlarına tahsis edilmesi,”

d) Ülkelerden temin edilen dönüş yükü ve Slovenya geçiş belgesi haricindeki tüm geçiş belgelerinin nakliyeci firma taşıtlarına tahsisinde, belge üzerine sadece firma kaşesinin vurulması ve başkaca bir kayıt düşülmemesi,

e) TOBB’a yapılmış bir taahhüt varsa; geçiş belgesi tahsis edilmesi sırasında ilgili firmadan alınan taahhütlerin 2 ay içerisinde kapatılmasının sağlanması,

f) TOBB’a yapılmış bir taahhüt varsa; aynı taşıt için verilen bir taahhüt yerine getirilmeden, ikinci bir taahhütün kabul edilmemesi,

g) Ek-2’de belirtilen izlenecek güzergahlara göre geçiş belgesi tahsis edilmesi,

h) Bakanlık talimatlarına uyulması,

Hususlarında yükümlü ve sorumludurlar.

BEŞİNCİ KISIM

Belge Dağıtımının Genel Şartları

Madde 7 : Genel Şartlar

a) Geçiş Belgeleri “kamyon”, “kamyon+römork”, “çekici+yarırömork” veya “yarırömorklar” için düzenlenir.

b) Geçiş Belgesi talebinde, varış ülkesi olarak belirlenen ülke için bu yönergede belirlenen takip edilecek güzergahlar üzerinde bulunan ülkelerin geçiş belgeleri de tahsis edilir. Varsa, bu Yönergedeki kısıtlayıcı hükümler saklıdır.

c) İstiap haddi 10 tondan az olan taşıtlara geçiş belgesi tahsis edilmez. Ancak;

(i) Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 17. Maddesi gereğince oto taşımaları ve özelliği olan taşımalar için imal edilmiş özel donanımlı taşıtlar bu kısıtlamanın dışındadır.

(ii) Uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır

d) Avrupa’ya yönelik taşımalarda kullanımına izin verilmeyen taşıtlar için, Avrupa ülkelerine ait geçiş belgeleri tahsis edilmez.

e) Taşıtların dönüşlerinde güzergah değişikliği yapmaları halinde, dönüş güzergahı için geçiş belgesi tahsis edilmez.

f) Yurtdışına çıkış yapmış olan taşıtlara sonradan geçiş belgesi tahsis edilmez.

g) Tren bileti düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay geçmiş ise, tren kullanım karşılığı ödül ( bonus) belgesi hesabında dikkate alınmaz ve belge tahsis edilmez.

h) Geçiş belgeleri her yılın son gününe kadar dağıtılır. 31 Ocak tarihine kadar geçerli belgeler için ise, 1 Ocaktan itibaren eski ve yeni yıl geçiş belgeleri beraber verilebilir.

i) İkili anlaşmalar gereği geçiş belgesi istenilmeyen sergi, fuar malzemesi, ev eşyası vb. taşımalarında, araçta bulunan eşyanın %40’ından fazlasının ticari eşya olması durumunda belge tahsis edilir. Bu tür taşımalarda toplam ağırlık yönünden yükün %40 tan az kısmının ticari eşya olması durumunda geçiş belgesi tahsis edilmez. Ancak dönüş yükünde kullanılmak üzere talep edilmesi halinde; Rusya Federasyonu, Kazakistan, Avusturya, İtalya geçiş belgeleri ile Macaristan ücretsiz ve Romanya ücretsiz geçiş belgeleri dışındaki diğer ülke geçiş belgeleri verilir.

j) Dönüş yükü alınması için tek ülkenin transit geçilmesi halinde, dönüş yükü alınacağına dair yük anlaşması belgesinin ibrazı istenmez. Transit geçilecek ülke sayısının birden fazla olması halinde, taşımacı firmalardan mutlaka yük anlaşması belgesi ibrazı istenir.

Bu şekilde alınmış olan Almanya, Bulgaristan-3. ülke, Fransa, Hırvatistan, Hollanda , Slovakya ve Ukrayna geçiş belgelerine firma adı ve unvanı yazılmadan (kaşelenmeden) verilir. Bu belgelerin herhangi bir nedenle kullanılmamış olması halinde, taşıtın ikinci çıkışı sırasında belgeler geri alındıktan sonra dönüş yükü ile ilgili yeni geçiş belgesi talepleri karşılanır.

Firmanın herhangi bir taşıtına dönüş yükü için verilen Almanya, Bulgaristan-3. ülke, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, Slovakya ve Ukrayna geçiş belgelerinin; Belgenin alındığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde firmanın belgeyi alan taşıtı veya başka bir taşıtı ile yaptığı dönüş yükü taşımalarında kullanıldığının belgelendirilmemesi halinde dönüş yükü için aldığı belge kullanılmamış sayılır.

Ancak, yukarıda belirtilen ülkelere ait belgelerin dönüş yükü olarak alınıp da firma araçlarında dönüş için ikinci kez kullanılmaması veya belgenin ikinci kez kaybedilmesi halinde, söz konusu ülkelere ait geçiş belgeleri firmaya kayıtlı bu araca dönüş yükü taşımaları için altı ay geçmedikçe tahsis edilmez.

k) Firmalar için verilen geçiş belgeleri; ilgili taşıtın yurtdışında kaza yapması veya arızalanması nedeniyle 10 günden önce taşıtın faal duruma getirilemeyeceği veya herhangi bir nedenle geçiş belgesinin zayi edilmesi durumlarında; İlgili ülke yetkili makamlarından veya o ülkedeki Türkiye Büyükelçiliği/ Konsolosluğundan veya o ülkenin resmi makamlarından alınacak; Yeminli mütercimler tarafından tercüme edilmiş:

- Geçiş belgesi/ belgelerinin zayi (kaza, hırsızlık vs.) edildiğine dair tutanağın,

- Kaza raporlarının,

- Arıza raporu veya tamir faturasının

Her hangi birisinin, Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi halinde geçiş belgesi/ belgeleri yeniden tahsis edilir.

Ayrıca, taşımaların aksamaması bakımından; taşımacılar tarafından yurtdışında geçiş belgesini/belgelerini zayi ettiğine ilişkin yukarıda sayılan kanıtlayıcı belgeleri, Genel Müdürlüğümüze 2 ay içerisinde ibraz edeceklerine dair taahhütte bulunmaları halinde de; yüklü taşıtlara bekletilmeksizin yönerge doğrultusunda yeniden geçiş belgesi tahsis edilir. Taahhüdünü yerine getirmeyen veya yanlış beyanda bulunduğu anlaşılan yetki belgesi sahibi firmalara, Yönerge’de belirlenen idari müeyyideler uygulanır.

Ancak bu fıkra kapsamında, ücretsiz geçiş belgelerini kaybeden taşıta yeniden ücretsiz geçiş belgesi tahsis edilmez.

ALTINCI KISIM

Ülkelere Göre Geçiş Belgesi Dağıtımı Usulü, Özel Şartları ve İzlenecek Güzergahlar

Madde 8: Avusturya’ya veya Avusturya Üzerinden Transit Geçerek Diğer Avrupa Ülkelerine Yapılacak Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

Avusturya ile yapılan ikili anlaşmalar gereği temin edilen yeşil taşıt normundaki taşıtlar için dağıtılacak belgeler ile tren kullanımı karşılığı alınan kazanılmış ödül (bonus) belgeleri dışındaki tek tip geçiş belgelerinin toplamı, altıya bölünerek ikişer aylık dönemler halinde kullanıma sunulacaktır. İki aylık dönemler için ayrılan belgelerin tükenmesi durumunda ilave belge verilmeyecek olup, bitmemesi durumunda ise kalan belgeler takip eden dönemlere aktarılacaktır.

Ancak, Avusturya Makamlarından dönemler halinde temin edilen belgelerin zamanında ülkemize ulaşmaması halinde, iki aylık dönem içerisinde dağıtılacak sayıyı aşmamak ve daha sonra mahsup edilmek kaydıyla diğer belgelerden kullandırılabilir.

Avusturya tek tip geçiş belgelerinin dönemsel dağıtım oranı; narenciye ve yaş meyve, sebze ihracatındaki artış göz önünde bulundurularak Eylül ayından itibaren talep edilmesi halinde Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünce verilecek talimatla artırılabilir.

B-Özel Şartlar

1-Avusturya’ya veya Avusturya’dan transit geçmek suretiyle diğer ülkelere yük götürecek olan ;

a) Yaş meyve ve sebze yüklü taşıtlara, (Patates, fındık ve taşınan yükün ağırlık olarak % 40’ını aşan karpuz veya kavun, taze ve kuru soğan, defne yaprağı vb. ürünler ile orman ürünleri taşıyan taşıtlar hariç)

b) Canlı çiçek yüklü taşıtlara,

c) TIR Karnesi veya Transit Beyannamesinde dondurulmuş gıda maddesi olarak belirtilmiş yükler ile sağlık sertifikasında belirli bir sabit sıcaklıkta taşınmasının gerektiği belirtilen bozulabilir gıda maddesi ve benzeri yüklü frigorifik taşıtlara,

d) Isıtmalı tank/tanker biçiminde olan yarırömorklara,

e) Fatura değeri en az 250.000 Euro olan tıbbi müstahzarat - ilaç taşıyan frigorifik taşıtlara,

Yükün en az % 90’nın a,b,c bentlerine uygun, kalan kısmın ise yükle ilgili (ambalaj,etiket vs.) malzeme olması halinde yüklerin (d ve e bentleri dahil) tonajlarına bakılmaksızın tek tip ( İkili/Transit ) Avusturya geçiş belgesi verilir

2- Avusturya’ya ikili ve parsiyel taşımalar ;

a) Avusturya’ya parsiyel yük götürecek taşıtların mobilya ve tekstilde dahil en az 5 ton (ambalaj malzemesinde 2,5 ton) yüklü olması halinde Avusturya geçiş belgesi verilir. Ancak, yükün tamamının Avusturya olması halinde tonaj şartı aranmaz.

b) Avusturya’ya yük götürülmesi halinde, Gümrük Çıkış Beyannamesindeki alıcı adresinin Avusturya olması ve TIR karneli taşımalarda karnenin 12.bölümündeki boşaltma gümrük idaresinin Avusturya olarak belirtilmesi şarttır.

c) Alıcı adresi Avusturya dışında başka ülke olarak gösterilen yükün, Avusturya’ya boşaltılacağını gösteren beyannamenin ibrazı halinde Avusturya geçiş belgesi tahsis edilir. Bu durumdaki taşıtlara dönüş yükü için başka bir ülke geçiş belgesi tahsis edilmez.

d) Serbest Bölgelerden Avusturya’ya yük götürecek olan taşımacılara Serbest Bölge İşlem Formunun aslını ibraz etmeleri halinde Avusturya geçiş belgesi verilir.

e) İadeye konu olan yükün Avusturya’ya taşınacağını gösteren Mahrece İade Beyannamesinin ibraz edilmesi halinde Avusturya geçiş belgesi verilir.

f) Bu maddenin (b),(c),(d) ve (e) maddelerine göre yapılan taşımalarda, Avusturya geçiş belgesi verilebilmesi için taşınan yükün % 80’ninin Avusturya’ya taşınması şarttır.

3- Avusturya Ro-La tren hattı kullanımı karşılığı alınan ödül(bonus) geçiş belgeleri;

a) Bir gidiş-dönüş veya 2 tek yön tren bileti kullanım karşılığında bir adet Avusturya geçiş belgesi alabilmek için taşımacının, tren biletlerinin aslını ilgili Ticaret Odasına ibraz etmesi zorunludur.

b) Bu Yönergenin 8. maddesinin B1/2 inci bentlerinde belirlenen taşımaların haricindeki, Avusturya’dan transit geçecek ancak taşıdıkları yük cinsi itibariyle Avusturya belgesi alamayan taşıtlar, Avusturya, Hırvatistan, Macaristan, Slovenya, Romanya veya İtalya’dan trene binmek suretiyle Avusturya’dan transit geçeceklerdir. Bu araçların tren kullanımı karşılığı Avusturya’dan alınacak geçiş belgeleri aynı taşımacıya birebir oranında tahsis edilir.

c) İtalya varışlı deniz yolu hatlarını takip ederek tren kullanan taşıtlar hak etmiş bulundukları Avusturya geçiş belgesini sadece RO-RO hatlarına yönelik dağıtım yapan bürolardan alabilirler. Bu taşıtlara, hak etmiş oldukları Avusturya geçiş belgeleri, sene başından itibaren tren kullanım sayıları baz alınarak dağıtılır.

d) Trieste’de yapılacak Avusturya ödül (bonus) belgelerinin dağıtımında; trenlerin doluluk oranları dikkate alınacak ve firmalara en fazla tren kullanımları kadar Avusturya ödül ( bonus) belgesi verilir.

Madde 9: İtalya, Fransa, İspanya, Portekiz’e Yapılacak Taşımalar ile İtalya ve /veya Fransa’dan Transit Geçerek Diğer Avrupa Ülkelerine Yapılacak Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

İtalya geçiş belgeleri dörder aylık dönemler halinde kullanıma açılır. Dört ay içinde belgenin bitmesi halinde ilave belge verilmez, bitmemesi halinde kalan belgeler takip eden dönemlere aktarılır.

İtalya’ya yük almak üzere boş çıkış yapacak taşıtlara ve diğer ülkelere yük götürüp dönüş yükünü İtalya’dan alacak taşıtlara İtalya geçiş belgesi tahsis edilmez.

Fransa, İspanya, Portekiz geçiş belgeleri dönem kısıtlamasına tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1-İtalya’ya veya İtalya’dan transit geçmek suretiyle diğer Avrupa Ülkelerine yük götürecek olan ;

a) Yaş meyve, sebze, taze su ürünü ve bozulabilir gıda maddesi yüklü frigorifik taşıtlar ile canlı çiçek yüklü taşıtlara İtalya, Fransa, İspanya veya Portekiz’e taşıma yapmaları durumunda tonajına ve çıkış kapısına bakılmaksızın bu ülkelerin geçiş belgeleri ile İpsala’dan çıkış yapmaları durumunda Yunanistan geçiş belgesi de verilir.

b) İtalya’ya yük götürecek taşıtlara, İtalya’ya mobilya ve tekstil de dahil en az 5 ton (ambalaj malzemesinde 2,5 ton) yüklü olması halinde İtalya geçiş belgesi verilir. Ancak, yükün tamamının İtalya olması halinde tonaj şartı aranmaz.

c) Yukarıdaki 1/a maddesi haricindeki taşıtların Fransa, İspanya ve Portekiz’e taşıma yapmaları halinde;

(i) İtalya varışlı deniz yolu hatlarını kullanmaları durumunda İtalya transit, Fransa, İspanya, Portekiz geçiş belgeleri,

(ii) İpsala, Kapıkule, Hamzabeyli Sınır Kapıları ile Dikili veya Çeşme Limanlarından çıkış yapmaları durumunda güzergah ülke geçiş belgeleri verilir.

Bu taşımalar için İtalya transit geçiş belgelerinin; % 85 i Ro-Ro ve feribot hatlarını kullanan taşıtlara, % 15 i ise İpsala’dan çıkış yapacak taşıtlara dağıtılacaktır.

d) İsviçre, Fransa, İspanya ve Portekiz haricindeki diğer Avrupa Ülkelerine yük götürecek taşıtlara, transit amaçlı İtalya ve Fransa geçiş belgeleri tahsis edilmez. Ancak, İtalya transit geçiş belgelerinin tükenmesi halinde, Trieste varışlı deniz yolu hatlarını kullanarak İsviçre’ye yapılan taşımalara, Avusturya-Almanya geçiş belgesi verilebilir.

2- İtalya’ya ikili ve / veya parsiyel taşımalar ;

a) Yukarıdaki 1/a madde haricindeki taşıtların, İtalya’ya yük götürmesi durumunda yükün tamamının İtalya’ya taşınması (Gümrük Çıkış Beyannamesindeki alıcı adresinin İtalya olması ve TIR karneli taşımalarda karnenin 12.bölümündeki boşaltma gümrük idaresinin İtalya olarak belirtilmesi zorunludur ) şartıyla İtalya geçiş belgesi verilir. Bu taşıtların İpsala, Kapıkule, Hamzabeyli Sınır Kapıları ile Dikili veya Çeşme Limanlarından çıkış yapmaları durumunda İtalya geçiş belgesinin yanı sıra güzergah ülkeleri geçiş belgeleri de tahsis edilir.

b) Alıcı adresi İtalya dışında başka bir ülke olarak gösterilen yükün, İtalya’ya boşaltılacağını gösteren beyannamenin ibrazı halinde, İtalya geçiş belgesi tahsis edilir. Bu durumdaki taşıtlara dönüş yükü belgesi tahsis edilmez.

c) Serbest Bölgelerden İtalya’ya yük götürecek olan taşımacılara Serbest Bölge İşlem Formunun aslını ibraz etmeleri halinde İtalya geçiş belgesi verilir.

d) İadeye konu olan yükün İtalya’ya taşınacağını gösteren Mahrece İade Beyannamesinin ibraz edilmesi halinde İtalya geçiş belgesi verilir.

e) Kapıkule ve Hamzabeyli’den çıkış yaparak Bulgaristan - Sırbistan- Hırvatistan - Slovenya güzergahından İtalya’ya yük götürecek taşıtlara yükün tamamının İtalya olması (Gümrük çıkış beyannamesindeki alıcı adresinin İtalya olması) şartıyla güzergah ülkelerin geçiş belgelerinin yanında İtalya geçiş belgesi verilir.

f) Avrupa Kıtası dışında kalan ülkelere İtalya üzerinden taşıma yapacak taşıtlara, komple yüklerde yükün cinsine bakılmaksızın, parsiyel yüklerde ise taşınan yükün en az 5 tonunun İtalya, kalanının Avrupa Kıtası dışı olması şartı ile İtalya geçiş belgesi verilir.

g) İspanya ve Portekiz’e yük götürecek taşıtlara mobilya ve tekstilde dahil en az 5 ton (ambalaj malzemesinde 2,5 ton) yüklü olması halinde İspanya geçiş belgesi verilir. Ancak, yükün tamamının İspanya ve/veya Portekiz olması veya parsiyel yükün bir bölümünün İspanya diğer bölümünün Portekiz olması halinde tonaj şartı aranmaz. İspanya geçiş belgeleri dönüş yükü taşımaları için tahsis edilmez.

h) Bu maddenin (b),(c) ve (d) maddelerine göre yapılan taşımalarda, İtalya geçiş belgesi verilebilmesi için taşınan yükün % 80’ninin İtalya’ya taşınması şarttır.

3- İtalya römork çektirme belgesi ve ödül (bonus) belgeleri:

a) Firmalara talep edilmesi halinde 12 adedi geçmemek üzere, firma kaşesi basılmaksızın ve ünvanı yazılmadan römork çektirme belgesi verilir.

b) Firmalarca kullanılan römork çektirme belgelerinin;

- Gümrük mühürlü aslı

- Taşımaya ait fatura aslı veya firma onaylı bir örneği,

ile bu belgelerin birer fotokopilerinin bir liste ekinde ( listede; firma ünvanı, belge no, çektirmeyi yapan İtalyan firma ünvanı belirtilecek) üyesi bulunduğu sektör kuruluşları kanalıyla veya doğrudan firma tarafından, Ocak ayından başlamak üzere 3’er aylık dönemler halinde her dönemi takip eden ayın en geç 20’sine kadar Genel Müdürlüğümüze gönderilir.

c) 3’er aylık dönemler halinde 3 römork çektirme belgesi karşılığı temin edilecek ödül (bonus) belgeleri, firmaların dönem içinde yapmış oldukları taşımaya ait 4 adet römork çektirme belgesine karşılık 1 adet ödül (bonus) belgesi tahsis edilir. Dağıtım oranında firma tarafından teslim edilen römork çektirme belgelerinden tama tekabül etmeyen bakiye çektirme belgeleri bir sonraki dönemde dikkate alınır. Bu dağıtım oranına göre artan ödül (bonus) belgeleri genel kullanıma açılır.

d) Römork çektirme karşılığı firmalara tahsis edilen İtalya ödül ( bonus) belgeleri, dönüş yükü taşımaları hariç tüm kısıtlamalardan muaftır.

Madde 10: Makedonya ve Arnavutluk Ülkelerine Yapılacak Taşımalar:

A- Dağıtım Usulü

Temin edilen geçiş belgeleri dönem kısıtlamasına tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

Makedonya ve Arnavutluk yük götürecek taşıtlar İpsala, Hamzabeyli veya Kapıkule’den veya Çeşme’den çıkış yaparlar.

Madde 11: Yunanistan’a Yapılacak Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

Temin edilen geçiş belgeleri dönemsel kısıtlamaya tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

Dönüş yükü olarak ücretli veya ücretsiz Yunanistan geçiş belgesi verilmez.

Madde 12: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Slovenya, Sırbistan ve Karadağ’a Yapılacak Taşımalar:

A- Dağıtım Usulü

Temin edilen geçiş belgeleri dönemsel kısıtlamaya tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1) Sırbistan ve Karadağ’dan yük alacak taşıtlar boş olarak da Kapıkule ve Hamzabeyli Sınır Kapılarından çıkış yapabilir.

Sırbistan ve Karadağ’a yük götüren taşıtların dönüş yükünü başka bir ülkeden almak istemeleri halinde talep edildiği takdirde Sırbistan ve Karadağ transit geçiş belgesi verilir.

2) Hırvatistan geçiş belgeleri; Bosna Hersek ve Hırvatistan’a taşıma yaptıktan sonra başka bir ülkeye veya başka bir ülkeden dönüş yükü alarak tekrar Hırvatistan’dan geçilmesi halinde ikinci kez tahsis edilir.

Hırvatistan geçiş belgelerinin % 15 ini Hırvatistan- Slovenya - Bosna-Hersek’ e yönelik ihraç taşımalar için geri kalanı ise diğer transit taşımalara tahsis edilir.

Hırvatistan’dan tren geçişlerine karşılık alınacak ödül(bonus) belgeleri tren bileti ibraz eden firmalara bir gidiş-dönüş veya 2 tek yön tren bileti kullanım karşılığında tahsis edilir.

3) Slovenya’dan transit geçecek taşıtlara Slovenya geçiş belgesi tahsis edilebilmesi için İtalya’ya ve İtalya üzerinden yapılan taşımalar hariç Avusturya geçiş belgesi ibrazı gereklidir.

Slovenya’dan trenle geçişlere karşılık alınan ödül ( bonus) belgeleri tren bileti ibraz eden firmalara bire-bir oranında tahsis edilir.

Madde 13: Rusya’ya ve Rusya Üzerinden Geçilerek Diğer Ülkelere Yapılacak Transit Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

Rusya Federasyonu geçiş belgeleri üçer aylık dönemler halinde taşıt türü ayrımı yapılmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1) Rusya Federasyonuna kamyonla veya çekicisiz “yarırömork”la yapılan taşımalara geçiş belgesi tahsis edilmez.

2) Rusya Federasyonu’ndan yük almak üzere boş çıkış yapacak ve/ veya bir ülkeye yük götürüp dönüş yükünü Rusya Federasyonu’ndan almak isteyen taşıtlara Rusya Federasyonu geçiş belgesi tahsis edilmez.

3) Rus taşıtı yükleme karşılığı alınan ödül ( bonus) belgelerinin kullanımı:

a) C2, L2, M3 ve R2 Yetki belgeli firmalar tarafından yüklenen her Rus taşıtı için aylık dönemler halinde Rusya makamlarından temin edilen ödül/bonus belgelerinin 1/2 adedi yükleme yapan firmalara tahsis edilir, kalan 1/2 adedi ise genel kullanıma açılır.

b) Türkiye’de kurulu bir şirketin veya % 25 hisseye tekabül eden ortaklarının, Rusya’da şirket kurması veya en az % 25 hisse ile Rusya’da kurulu bir şirkete ortak olması ve bu ortaklığın resmi makamlardan alınmış, yeminli mütercimler tarafından tercümesi yapılmış belge ile belgelendirilmesi şartıyla; Rusya’da kurduğu/ortak olduğu şirket taşıtları ile yapmış olduğu her taşıma karşılığı alınacak ödül belgelerinden 2/3 adedi yükleme yapan firmaya tahsis edilir, kalan 1/3 adedi ise genel kullanıma açılır.

Bu taşıt yüklemelerine ait listeler, üyesi bulunduğu sektör kuruluşları kanalıyla veya doğrudan firma tarafından Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi gerekmektedir.

c) Taşımacılara tahsis edilen ödül ( bonus) belgelerinin kullanılması tüm kısıtlamalardan muaftır.

d) Firmalar, adına tahsis edilen ödül ( bonus) belgelerini, tahsis tarihinden itibaren 2 ay içinde kullanmak zorundadırlar. 2 ay içinde kullanılmayan ödül (bonus) belge hakları kaybedilmiş sayılarak genel kullanıma açılır.

e) Ödül (bonus) belgeleri firma yetkililerince imzalanmış bu konudaki yazılı muvaffakatnamenin ve imza sirkülerinin bir örneğinin ilgili dağıtım bürosuna verilmesi halinde başka firmalara ait taşıtlara da kullandırılabilir.

f) Rusya’ya ikili/transit geçiş belgesi ile taşıma yapmak üzere yurtdışına çıkarak dönüşte 3. ülkelere yük alacak olan taşıtlara, talep etmeleri halinde hak etmiş oldukları veya başka firmalara ait Rusya ödül belgelerinden mahsup edilmek kaydıyla Rusya 3.ülke geçiş belgesi verilir.

g) İhraç kapsamında Rusya’ya veya Rusya üzerinden gönderilen geçici plakalı taşıtları çekerek götüren yetki belgeli çekicilere talep etmeleri halinde sadece ödül belgesi tahsis edilir.

Madde 14: Ukrayna’ya ve Ukrayna Üzerinden Geçilerek Diğer Ülkelere Yapılacak Transit Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

Temin edilen geçiş belgeleri dönemsel kısıtlamaya tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1-Türk Limanlarından sadece doğrudan Ukrayna Limanlarına Ro-Ro ile giden taşıtlara Ukrayna geçiş belgesi tahsis edilir.

2- Ukrayna üzerinden transit taşıma yapacak EURO3 ve üstü normdaki taşıtlara Ukrayna transit geçiş belgesi tahsis edilmez.

3- Ukrayna üzerinden transit taşıma yapmak için geçiş belgesi talep eden taşıtlarla ilgili egzoz emisyon değeri gösterir (yola elverişlilik muayene sertifikası vs.) belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.

Madde 15: Azerbaycan, Gürcistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Kazakistan’a Yapılan Taşımalar:

Dağıtım Usulü

Kazakistan geçiş belgeleri 3’er aylık dönemler halinde, diğer ülkelerin geçiş belgeleri dönemsel kısıtlamaya tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1) Gürcistan geçiş belgeleri, sadece ikili ve transit taşımalara tahsis edilir.

2) Azerbaycan, Kırgızistan, Tacikistan tek tip geçiş belgeleri sadece bu ülkelere yönelik ikili taşıma yapacak taşıtlara tahsis edilir.

Kazakistan tek tip geçiş belgeleri, yükün tamamı Kazakistan varışlı olan taşımalara tahsis edilir.

3) Kazak taşıtı yükleme karşılığı alınan ödül ( bonus) belgeleri:

a) C2, L2, M3 ve R2 Yetki belgeli firmalar tarafından yüklenen her Kazak taşıtı için aylık dönemler halinde Kazakistan Makamlarından temin edilen 4/1 oranındaki ödül/bonus belgelerinin 2 adedi yükleme yapan firmalara tahsis edilir, 2 adedi ise genel kullanıma açılır.

b) Türkiye’de kurulu bir şirketin veya % 25 hisseye tekabül eden ortaklarının, Kazakistan’da şirket kurması veya en az % 25 hisse ile Kazakistan’da kurulu bir şirkete ortak olması ve bu ortaklığın resmi makamlardan alınmış, yeminli mütercimler tarafından tercümesi yapılmış belge ile belgelendirilmesi şartıyla; Kazakistan’da kurduğu/ortak olduğu şirket taşıtları ile yapmış olduğu her taşıma karşılığı alınacak 4 adet ödül belgesinden 3 adedi firmaya tahsis edilir, 1 adedi ise genel kullanıma açılır.

Bu taşıt yüklemelerine ait listeler, üyesi bulunduğu sektör kuruluşları kanalıyla veya doğrudan firma tarafından Genel Müdürlüğümüze gönderilmesi gerekmektedir.

c) Taşımacılara tahsis edilen ödül (bonus) belgelerinin kullanılması tüm kısıtlamalardan muaftır.

d) Firmalar, adına tahsis edilen ödül ( bonus) belgelerini, tahsis tarihinden itibaren 3 ay içinde kullanmak zorundadırlar. 3 ay içinde kullanılmayan ödül (bonus) belge hakları kaybedilmiş sayılarak genel kullanıma açılır.

e) Ödül (bonus) belgeleri firma yetkililerince imzalanmış bu konudaki yazılı muvaffakatnamenin ilgili dağıtım bürosuna verilmesi halinde başka firmalara ait taşıtlara da kullandırılabilir.

f) İhraç kapsamında Kazakistan’a veya Kazakistan üzerinden gönderilen geçici plakalı taşıtları çekerek götüren yetki belgeli çekicilere talep etmeleri halinde sadece ödül belgesi tahsis edilir.

Madde 16: Romanya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Polonya, Almanya, İsveç, Norveç, Finlandiya, Danimarka, Belçika, Hollanda, İngiltere, Lüksemburg, İsviçre ve İrlanda ile Ülkemiz Arasında Yapılan Taşımalar:

A-Dağıtım Usulü

1) Temin edilen geçiş belgelerinden, Romanya ve Macaristan ücretsiz geçiş belgeleri ile Belçika hariç, dönemsel kısıtlamaya tabi olmaksızın genel kullanıma açılır.

2) Tek girişli Belçika geçiş belgeleri Ekim ayından itibaren genel kullanıma açılır.

B-Özel Şartlar

1) Yukarıdaki ülkelere yük almak üzere boş çıkış yapacak taşıtlara;

- Macaristan ücretsiz geçiş belgeleri,

- Romanya, Avusturya, İsveç, Belçika, Fransa, İspanya, Almanya, Çek Cumhuriyeti ile Slovak Cumhuriyeti geçiş belgeleri tahsis edilmez.

2) Çek Cumhuriyeti geçiş belgelerinden ikili/transit belgeleri sadece transit taşımalara, 3.ülke geçiş belgeleri ise 3.ülke ve dönüş yükü taşımalarına tahsis edilir.

3) Romanya transit ücretsiz geçiş belgeleri Romanya’dan transit geçecek taşıtlar için ikişer aylık dönemler halinde transit geçiş belgesi kullanıma açılır. Dönem içinde kullanılmayan belgeler sonraki döneme aktarılır. Dönem içinde açılacak belgenin tükenmesi halinde bir sonraki dönemin kotasından belge kullandırılmaz, yükün cinsine bakılmaksızın fuar, sergi ve ev eşyası taşımaları ile ihraç kaydıyla gönderilen taşıtlara saat ücretli belgeler kullandırılır.

4) Macaristan ücretsiz geçiş belgelerinin;

a) %63 ü Yönergenin 8 inci maddesinin B.1 fıkrasında tanımlanan yaş meyve, sebze, canlı çiçek yüklü taşıtlar ile Sağlık sertifikasında belirli bir sabit sıcaklıkta taşınmasının gerektiği belirtilen bozulabilir gıda maddesi ve benzeri yüklü frigorifik taşıtlara 2’şer aylık partiler halinde tahsis edilir.

b) “% 37 si Macaristan, Çek Cum., Slovakya, Polonya ve Polonya’dan transit geçmek şartıyla İsveç, Norveç, Finlandiya ve Ada Danimarka’ya taşıma yapacak taşıtlara 2’şer aylık partiler halinde tahsis edilir. Ada Danimarka’ya yönelik taşımalarda gümrük beyannamesi ile TIR karnesi manifestosunun 12. Bölümündeki boşaltma gümrük idaresinin Ada Danimarka olarak belirtilmesi zorunludur.

c) Macaristan, Çek Cum., Slovakya, Polonya ve Polonya’dan transit geçmek şartıyla İsveç, Norveç, Finlandiya ve Ada Danimarka’ya parsiyel yük götürecek taşıtların en az 10 ton ( Mobilya ve tekstilde 5 ton) yüklü olması halinde, taşınan yükün cinsine bakılmaksızın Macaristan ücretsiz belgesi verilir.

d) Dönem içinde kullanılmayan belgeler sonraki döneme aktarılacaktır. Dönem içinde bir sonraki dönemin kotasından belge kullandırılmaz.

5) Macaristan tren hattını kullanan taşımacılara, 6 tek yön tren kullanımı karşılığında bir adet Macaristan ücretsiz geçiş belgesi tahsis edilir.

Madde 17: Çok Girişli Geçiş Belgelerinin Dağıtımı

A-Dağıtım Usulü

1) Almanya, Fransa ve Portekiz’e ait çok girişli belgelerin tamamı bu ülkelere önceki yılın ilk 11 ay içerisinde yapmış oldukları toplam sefer sayısının ülkelere ait belge sayısına bölünerek çıkan sayıya göre firma sefer sayısı dikkate alınarak Bakanlıkça tahsis edilir.

2) Belçika ve Hollanda ikili/transit çok girişli geçiş belgeleri;

a. Belçika belgelerinin %70 i Belçika, İngiltere ve İrlanda’ya, Hollanda belgelerinin %70’i ise Hollanda’ya önceki yılın ilk 11 ay içerisinde yapılan toplam sefer sayısının ülkelere ait yukarıda belirtilen oranda dağıtımı yapılacak belge sayısına bölünerek çıkan sayıya göre firma sefer sayısı dikkate alınarak,

b. Hollanda 3.ülke çok girişli geçiş belgelerinin %70’i önceki yılın ilk 11 ayında dağıtılan toplam Hollanda 3.ülke belge sayısının, dağıtımı yapılacak 3.ülke belge sayısına bölünerek,

Bakanlıkça tahsis edilir.

c. Bakanlık tarafından tahsis edilen Almanya, Fransa ve Portekiz’e ait çok girişli belgelerin tamamı ile Belçika ve Hollanda çok girişli geçiş belgelerinin %70’lik kısmına ait çok girişli belgelerin listesi her yıl 15-Ocak tarihinde Bakanlığın internet adresinde ( kugm.gov.tr) yayımlanır.

d. Bakanlık tarafından %70 oranında tahsis edilen Belçika ve Hollanda çok girişli geçiş belgeleri dışındaki %30’luk belgenin yarısı, adına belge tahsisi yapılamayan ve 15 Ocak -31 Ocak tarihleri arasında Bakanlığa müracaatta bulunan firmalara araç sayıları da dikkate alınarak en fazla 10 adedi geçmeyecek şekilde tahsis edilir.

Bu tahsis listesi Şubat ayının ilk haftası Bakanlığın internet adresinde (kugm.gov.tr) yayımlanır.

e. Adına çok girişli geçiş belgesi tahsis edilip, yayım tarihlerinden itibaren 30 gün içerisinde belgelerini teslim almayan firmalar tahsis hakkını kaybetmiş sayılır.

f. Bakanlık tarafından tahsis edilen çok girişli belgelerin dağıtımı TOBB’ce ilgili dağıtım bürolarınca yapılır.

B-Özel Şartlar

1 Belçika ve Hollanda çok girişli geçiş belgeleri firmaların, yetki belgesinde kayıtlı taşıt sayısını en fazla 2/3 oranını geçmeyecek şekilde tahsis edilir.

2 Belge tahsis edilip, süresinde teslim alınmayan belgeler ile Belçika ve Hollanda’ya ait kalan %15 lik çok girişli geçiş belgeleri bu ülkelere ikili, transit ve 3.ülke taşıması yapacağını belgeleyen firmalara, haftanın son iş günü Bakanlık talimatı doğrultusunda tahsis edilir.

3 Fransa, Almanya ve Portekiz çok girişli geçiş belgelerinin, zayi edilmesi durumunda, yerine yeni çok girişli geçiş belgesi tahsis edilmez. “

YEDİNCİ KISIM

İzlenecek Güzergahlar

Madde 18: Bu Yönergede belirtilen dağıtım usulü ve özel şartları dikkate alınarak, EK-2’de belirlenen güzergahlara göre geçiş belgesi tahsis edilir.

1- Taşımacılar, varış ülkeleri için EK-2’de belirlenen güzergahlardan ancak birisi için geçiş belgesi talebinde bulunabilirler.

2- Geçiş Belgesi tahsis işlemi tamamlandıktan sonra güzergah değişikliği talebi dikkate alınmaz ve geçiş belgesi tahsis edilmez.

3- Genel Müdürlük, EK-2’de belirtilen izlenecek güzergahlarla ilgili olarak mevcut geçiş belgelerinin durumuna göre kısıtlama yapmaya, iptal etmeye veya yeni güzergahlar açmaya yetkilidir.

SEKİZİNCİ KISIM

İdarî Müeyyideler, Cezalar ve Süreler

Madde 19: Bu Yönergede belirtilen usul ve esaslara uymayan firmalara aşağıdaki müeyyideler uygulanır.

1) Firma adına kayıtlı taşıtlar için Bakanlık veya dağıtım bürolarınca alınan taahhütlerin sayısının maksimum 10’u bulması durumunda geçiş belgesi tahsisi durdurulur. Verilen taahhütlerin en az 5 adedinin yerine getirilmesi halinde bu yasaklama kaldırılır.

2) Bu Yönerge kapsamında;

a) İstenilen bilgi ve belgeleri verilen süre içerisinde Bakanlığa veya ilgili dağıtım bürolarına zamanında vermeyen firmalar,

b) Taşıtlara tahsis edilen geçiş belgelerinin başka firma taşıtlarına Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün bilgisi ve onayı dışında kullandırılmasının tespiti halinde adına belge tahsis edilen ve belgeyi kullanan firmalar,

c) Taşıtlara tahsis edilen geçiş belgelerinin üzerinde silinti, kazıntı, karalama ve yapıştırma ve benzeri bir işlem yapıldığının tespiti halinde, adına belge tahsis edilen ve belgeyi kullanan firmalar,

d) Uluslararası anlaşmalar gereği; taşıma türüne ve taşıt özelliğine uygun geçiş belgesi kullanmadığı tespit edilen firmalar, bir uyarı almış sayılır. Durum ilgili firmaya yazı ile bildirilir. Aynı yıl içinde ikinci kez uyarı alan yetki belgesi sahiplerinin geçiş belgesi talepleri Bakanlık yazısının tebliğ tarihinden itibaren 10 gün süreyle karşılanmaz.

e) Bu Yönerge’nin 4 üncü maddesinin ( e) bendi uyarınca, iadesi zorunlu olan bir önceki sefere ait geçiş belgesinin/belgelerinin taşıtın çıkışında iade edilmemesi halinde; iadesi yapılmayan ülkeye/ülkelere ait geçiş belgesi talepleri, tahsis tarihinden başlamak üzere geçiş belgesini iade edemeyen taşıt için 3 ay ( 90 gün) süreyle karşılanmaz.

3) Geçiş Belgelerinin sahtesini yaparak/yaptırarak veya herhangi bir şekilde temin ederek kullanan/kullanmak isteyen yetki belgesi sahiplerine Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 35 inci maddesi gereğince işlem yapılır. Sahteciliğin Genel Müdürlüğe bildirildiği tarihten itibaren yetki belgesi sahibi firmaya ait taşıtlara 15 gün süreyle geçiş belgesi tahsis edilmez. Yıl içerisinde adına tahsis edilen çok girişli belgeler geri alınır.

4) Bu Yönergede, yer alan süreler, işlem tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Tatil günleri süreleri dahildir. Aylık süre 30 gündür. Ancak, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde bu süre tatil gününü izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar uzar.

DOKUZUNCU KISIM

Çeşitli ve Geçici Hükümler

Madde 20: Taşımacılar geçiş belgelerini ülkemizin taraf olduğu uluslararası ikili ve çok taraflı anlaşmalara uygun olarak kullanmak zorundadırlar.

Madde 21: Genel Müdürlük, doğal afet, gerginlik ve savaş hali, zorunlu göç, ekonomik ve siyasi kriz ve benzeri olağanüstü ve zorunlu hallerde, ülkelerin konumlarına göre bu Yönergede uluslararası taşımalar ve faaliyetler için öngörülen hükümleri ve uygulamaları en çok 2 aylık bir süre için değiştirebilir veya kaldırabilir.

Madde 22- Genel Müdürlük geçiş belgelerinin başvuru, belge dağıtımının genel şartları ile ülkelere göre dağıtım usulü ve özel şartları hususlarında değişiklik yapmaya yetkilidir.

Ek:1

GEÇİŞ BELGESİ DAĞITIM YERLERİ

DAĞITIMI YAPAN TİCARET ODASI

DAĞITIM YAPILAN YERLER

DAĞITIMIN YAPILACAĞI TAŞITLAR

AĞRI TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜRBULAK

Gürbulak’tan çıkış yapacak taşıtlar

ARDAHAN TİCARET VE SANAYİ ODASI

TÜRKGÖZÜ

Türkgözü’den çıkış yapacak taşıtlar

BERGAMA TİCARET ODASI

BERGAMA

Dikili Limanı’ndan Ro-Ro gemisi / feribot ile çıkış yapacak taşıtlar

ÇANAKKALE TİCARET VE SANAYİ ODASI

ÇANAKKALE ( Kepez) LİMANI

İtalya-Brindisi varışlı Ro-Ro gemisi / feribot ile çıkış yapacak taşıtlar

EDİRNE TİCARET

VE SANAYİ ODASI

KAPIKULE

Kapıkule'den çıkış yapacak taşıtlar

HAMZABEYLİ

Hazmabeyli’den çıkış yapacak taşıtlar

İPSALA

İpsala'dan çıkış yapacak araçlar taşıtlar

HOPA TİCARET VE SANAYİ ODASI

HOPA

Sarp'tan çıkış yapacak taşıtlar

İSTANBUL DENİZ TİCARET ODASI

SALI PAZARI

Bonus belgeleri kullanacak taşıtlar

HALKALI

Ro-La kullanılarak yapılan taşımalar

AMBARLI LİMANI

İtalya varış'lı Ro-Ro gemisi ile çıkış yapacak taşıtlar

PENDİK LİMANI

İtalya varış'lı Ro-Ro gemisi ile çıkış yapacak taşıtlar

İZMİR TİCARET ODASI

ÇEŞME LİMANI

Yunanistan ve İtalya varışlı Ro-Ro gemisi / feribot ile çıkış yapacak taşıtlar

DİĞER LİMANLAR

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğüne yapılacak çalışmalar tamamlandıktan sonra belirlenecektir.

RİZE TİCARET VE SANAYİ ODASI

RİZE LİMANI

Gürcistan limanları varışlı gemiler ile çıkış yapacak taşıtlar

SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI

SAMSUN LİMANI

Ukrayna ve Rusya Federasyonu limanları varışlı Ro-Ro gemileri ile çıkış yapacak taşıtlar

TRABZON TİCARET VE SANAYİ ODASI

TRABZON LİMANI

Rusya Federasyonu ve Gürcistan limanları varışlı gemiler ile çıkış yapan taşıtlar

ZONGULDAK TİCARET VE SANAYİ ODASI

ZONGULDAK LİMANI

Ukrayna ve Rusya Federasyonu limanları varışlı Ro-Ro gemileri ile çıkış yapacak taşıtlar

TOBB

TRİESTE

Trieste varış'lı Ro-Ro gemisi ile çıkış yapacak taşıtlar

 

17KONU:İLKYARDIM
İlkyardım Nedir?-
Kaza durumunda olay yerinde Tıbbi Araç Gereç kullanılmadan İlaçsız yapılan müdahaledir.
İlkyardımın Amacı?-
• Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
• Hasta / yaralının durumunun. kötüleşmesini önlemek
• İyileşmeyi kolaylaştırmak

TRAFİK KAZALARINDA İLKYARDIMIN AŞAMALARI
• 1- Kaza yerinde emniyet tedbirleri alınır.
• 2- İlkyardım yapılır
• 3- Acil birimlere kaza haber verilir
• 4- Yaralı ya da yaralılar nakledilir.

KAZA YERİNDE EMNİYET TEDBİRLERİNİN ALINMASI
• Araçlar yolun sağına park edilir, dörtlü lambalar yakılır.
• Kaza 150 metreden görülecek şekilde ve kaza yapan aracın önü ile arkasına birer reflektör konur.
• Yolun ortasında yatan yaralılar varsa, tekniğine uygun bir şekilde yolun kenarına alınır.

YARALILARIN ARAÇTAN ÇIKARILMASI
• Bir yaralı araçtan ideal olarak en az üç kişi ile baş, boyun ve gövde ekseni korunarak çıkarılır. Oturur pozisyondaki yaralılarda, tekniğine uygun yapılırsa, tek kişi ile de ideale yakın çıkarılabilir. Çokça yapılan kucaklama hareketi sakıncalıdır. Araç yan yatmışsa ya da dengesi iyi değilse, aracın güvenliği sağlandıktan sonra yaralılar araçtan çıkarılır.

YARALILARA VERİLECEK POZİSYONLAR
a)Kafa yaralanmalarında: Hasta yarı oturur duruma getirilir. Şahsın hangi kulağından kan geliyorsa, o taraf altta kalacak şekilde yan yatırılır. Hastanın burnu kanıyorsa hasta oturtulur, başı hafif öne doğru eğilir.

b)Göğüs yaralanmalarında: Hasta yarı oturur veya oturur duruma getirilir. Yaralı taraf üzerine hafifçe yatırılır. Elbiseleri gevşetilir.

c)Karın yaralanmalarında: Hastaya verilecek pozisyon yaranın yönüne göre değişir, Boyuna yaralanmalarda hasta sırtüstü yatırılır, ayakları uzatılır. Enine yaralanmalarda sırtüstü yatırılır, dizler karına doğru çekilir.

d)Omurga, kalça ve bacaktaki kırıklarda: Hasta sırtüstü yatırılır.

e)Şok durumunda: Hasta şok pozisyonuna alınır.

f)Komadaki hastalar, kusan hastalar, solunum yolu ile zehirlenenler, solunum zorluğu olanlar: Sabit Yan Yatış Pozisyonu'na alınır.

YARALILARIN TAŞINMASI
• İlkyardımın dördüncü ve son aşaması yaralıların nakledilmesidir.
• Yaralılar taşınırken, yaralanma tarzı ne olursa olsun, en ideali yaralıların sedye ile ve en az 4 kişi tarafından taşınmasıdır.
• Sedye ile yaralılar taşınırken düz yolda yürürken ve ambulansa bindirilirken baş önde olacak şekilde taşınır. Ancak merdiven inerken veya çıkarken, hastanın başı daima yukarı tarafta olmalıdır. Hasta her durumda mutlaka gözlenmelidir.
• Hasta ve yaralılar durumlarına göre en yakın hastaneye değil, en yakın uygun imkanları olan bir hastaneye nakledilmelidir. Yeni Ümit Src Kursu

KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez.
2. Kanama varsa durdurulur.
3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler kullanılabilir.)
4.Açık kırık varsa(kırık uçları görülüyorsa)kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerleştirilmeye çalışılmaz. Yara üzerine temiz bir gazlı bez kapatılır. Yeni Ümit Src Kursu

1-Köprücük Kemiği Kırıkları :
Genel kırık belirtilerine ek olarak, hangi köprücük kemiği kırılmışsa baş o tarafa bükülür. Kazazede kırık tarafındaki omzunu yükseltemez. Çok kez sağlam eliyle kolunu dirsekten destekleme gereğini duyar. Köprücük kemiği kırıklarında atel kullanılmaz. Omuzlar sargılarla sarılarak tespiti yapılır. Her iki omuza sarılan sargılar arka taraftan gerdirilerek birbirine bağlanır. Böylece omuzlar hareketsiz hale getirilir. Kırık olan köprücük kemiği tarafındaki ön kol üçgen sargı ile boyundan askıya alınır. Oturuş pozisyonunda sağlık kuruluşuna taşınır.

2-Kol Kemiği Kırığı ( üst kol ) :
Kırık belirtilerinin aynısı görülür. Atel omuz ile dirsek arasına yerleştirilerek sargı bezi ile sarılır. Sarılan üst kol gövdeye birleştirilerek ayrıca gövdeye sarılır. Sonrada kırık taraftaki ön kol üçgen sargı ile askıya alınır.

3-Ön Kol Kemiği Kırığı :
Genel kırık belirtilerinin aynısı görülebilir. Kırk olan ön kola baş parmak yukarıya gelecek şekilde pozisyon verilir. Dirsek ile bilek arasına arkadan ve önden atel konur ve sarılır. Ön kola 90 derece açı yapacak şekilde üçgen sargı ile boyundan askıya alınır. Atel bulunmadığı durumlarda ceket veya gömlek eteği ön kol üzerinden çevrilerek göğüs üzerine iğnelenir.

4-Kaburga Kemiği Kırıkları:
Bu kırıklarda genel kırık belirtilerine ek olarak görülen özel belirtiler : Kazazede de soluk alırken şiddetli ağrı ve batma görülür. Yüzeysel ve sık sık soluk alıp verir. Kırık akciğerlere batmışsa ağızdan açık kırmızı ve köpüklü kan gelir.
Önce kazazedenin üzerindeki kalın giysiler dikkatlice çıkarılır , derin nefes verdirilerek göğüs ve sırt bölgesi enlemesine doğru üçgen sargı ile çok fazla sıkılmadan sarılır.
Üst taraf kırıkları (Köprücük, kol, ön kol ve kaburga vb.) oturtularak hastaneye götürülür.

5-Omurga ( Bel kemiği ) kırkları :
Omurga kemikleri başın arka-alt kısmından başlar; boyun ,sırt ve bel omurları şeklinde uzanır. Omurga kemiklerinin ortasında baştan aşağıya doğru uzanan omurga kanalı bulunur. Bu omurga kanalının içerisine sinirlerden oluşan omurilik yerleşmiştir. Omurga içerisinden geçen bu sinirler çevresini ve alt taraf organlarını besler.

Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz ise bir süre sonra kalp durması meydana gelir.

Kalp durması: Bilinci kapalı kişide büyük arterlerden nabız alınamaması durumudur. Kalp durmasına 5 dakika içinde müdahale edilmezse dokuların oksijenlenmesi bozulacağı için beyin hasarı oluşur.
ŞOK NEDİR?
Kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara uygun oranda kanlanma yapamaması nedeniyle ortaya çıkan ve tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir akut dolaşım yetmezliğidir.

KAÇ ÇEŞİT ŞOK VARDIR?
Nedenlerine göre 4 çeşit şok vardır:
1- Kardiyojenik şok
2- Hipovolemik şok
3- Toksik şok
4- Anaflaktik şok
ŞOK BELİRTİLERİ NELERDİR?
• Kan basıncında düşme
• Hızlı ve zayıf nabız
• Hızlı ve yüzeysel solunum
• Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik
• Endişe, huzursuzluk
• Baş dönmesi,
• Dudak çevresinde solukluk yada morarma
• Susuzluk hissi
• Bilinç seviyesinde azalma
ŞOKTA İLKYARDIM UYGULAMALARI NELERDİR?
• Kendinin ve çevrenin güvenliği sağlanır,
• Hava yolunun açıklığı sağlanır,
• Hasta/yaralının mümkün olduğunca temiz hava soluması sağlanır,
• Varsa kanama hemen durdurulur,
• Şok pozisyonu verilir,
• Hasta/yaralı sıcak tutulur,
• Hareket ettirilmez,
• Hızlı bir şekilde sağlık kuruluşuna sevki sağlanır (112),
• Hasta/yaralının endişe ve korkuları giderilerek psikolojik destek sağlanır.

 

Araç Bilgisi ile Ekonomik Araç Kullanımı

Dersin Amacı:
Yolcu ve yük taşımacılığı yapan sürücülerin, kullandıkları taşıtların performansının bilimsel temellerini öğrenmelerini, otomotiv mühendisliğinin temel kavramlarını tanımalarını ve ekonomik araç kullanmalarını sağlamak.
Dersi alan Sürücülerden Şu Bilgi, Beceri ve Yetenekleri Kazanmaları Beklenir:
1. Taşıtların yapıları ve performansları hakkında bilgi sahibi olurlar.
2. Otomotiv mühendisliğinin temel kavramlarını tanırlar.
3. Taşıtların motor özelliklerini kavrarlar
4. Yakıt tüketimini etkileyen faktörleri bilirler ve taşıtı ekonomik yakıt tüketimine uygun kullanırlar.
5. Fren sistemlerini tanırlar, uygun frenleme tekniğini kullanırlar.
Gabari Nedir?
Araçların karayollarında yüklü veya yüksüz olarak emniyetle, güvenle seyredebilmeleri için, sahip olmaları gereken en, boy ,yükseklik ölçülerine gabari denir? Azami en: 2,55 m; azami yükseklik: 4 metredir.iki veya üç dingilli araçlar en fazla 12m ‘dir.
M Sınıfı Araçlar:
İnsan taşımak için imal edilmiş taşıtlardır.
Otomobil: Yapısı itibariyle sürücüsünden başka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır . ( M1 sınıfı)
Minibüs: Yapısı itibariyle sürücüsü hariç en az 8 en çok 14 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. ( otomobil haricindeki M1 ve M2 sınıfına giren araçlardır.)
Otobüs: Yapısı itibariyle sürücüsünden başka en az on beş oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.( M3 sınıfı araçlardır.)

N Sınıfı Araçlar:
Kamyonet:
Yapısı nedeniyle azami toplam ağırlığı 3500 kg’ı geçmeyen yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. (N1 sınıfı araçlardır)
Kamyon:
Azami toplam ağırlığı 3500 kg’dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçlardır ( yüklü ağırlığı 12 tonu aşmayanlar N2, yüklü ağırlığı 12 tonu aşanlar N3 sınıfı araçlardır.)
Özel amaçlı kamyonet ve kamyon:
Özel hizmetler için donatılmış, yukarıdaki tanımlar dışında kalan kamyonet ve kamyondur.
Çekici:
1. Römork çekicisi 2. Yari römork çekicisi 3. Lastik tekerlekli traktör (LTT)

O Sınıfı Araçlar:
Römork ve yarı römorklardır.
O1 Sınıfı: Yarı römorklar hariç, azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçmeyen tek akslı römorktur.
O2 sınıfı : o1 ‘e dahil olmayan ve azami yüklü ağırlığı 3500 kg’dan az veya eşit olan römorktur.
O3 sınıfı: Azami yüklü ağırlığı 3500 kg’dan fazla , 10.000 kg’dan az veya eşit olan römorktur.
O4 sınıfı araçlar: Azami yüklü ağırlığı 10.000 kg’dan fazla olan römorktur.

L sınıfı araçlar:
Moped, skuter, motosiklet ( karoserisi yük taşıyabilecek şekilde yapılmış olan ve yolcu taşınmasında kullanılmayan 3 tekerlekli motosikletler etriportör denir)

Otobüs ve minibüs gibi yolcu taşıma araçlar:
1. Şehir içi otobüs ( sınıf I)
2. Banliyö otobüs (sınıf II)
3. Şehirler arası otobüs (sınıf III)
Lastiklerimizi Doğru Kullanalım:
1. Lastiklerimizi keskin kaldırım kenarlarına sürtmeyelim
2. Yoldaki çukurlara ve tümseklere girmeyelim
3. Diş derinliği 1.6mm den az olan lastikleri kullanmayalım.
4. Lastiğin üzerinde çatlaklar oluşmuşsa kullanmayalım.
5. Hasar gören lastiklerimizi en kısa zamanda tamir ettirelim.
6. Supap kapaklarını takalım
7. Bijon somun sıkılığını kontrol edelim.
8. Lastik hava basınçlarını aracımıza uygun tutalım
9. Otomobilin dört tekerleğine aynı ebat, yapı ve desende lastik takalım.

Aracınızı Ekonomik Kullanmak için Aşağıdaki Hususlara dikkat Ediniz.
1. Bakımsız araç kullanmayınız.
2. Yüksek hızla araç kullanmayınız.
3. Hava şartlarını dikkate alınız.
4. Lastik hava basınçlarını aracınıza uygun düzeyde tutunuz.
5. Hatalı yükleme yapmayınız.
6. Uygun olmayan yağ ve yakıt kullanmayınız.
7. Hatalı kullanım alışkanlıklarından vazgeçiniz.
8. Araç hakkında doğru teknik bilgiye sahip olunuz.
9. Uygun hız ve hızınıza uygun vitesle gidiniz.
10. Eksoz susturucusunun tıkalı olmamasına dikkat ediniz.
11. Frenlerinizi ayarlı ve uyumlu kullanınız.
12. Viraja girmeden önce hızınızı düşürünüz ve virajlara kontrollü giriniz


2012 YILI SINAV TAKVİMİ BELİRLENMİŞTİR.
24 Mart 2012 Src Sınavı
30 Haziran 2012 Src Sınavı
29 Eylül 2012 Src Sınavı
8 Aralık 2012 Src Sınavı


 

 

 

 

 

 

 

 


 

Src Nedir | Src1 Belgesi | Src2 Belgesi | Src3 Belgesi | Src4 Belgesi | Sınavsız Src Belgesi | Src Sınav Takvimi | Src Sınav Sonuçları | Src Sınav Giriş Belgesi | Çıkmış Src Soruları | Src Ders Notları | Src Kursu | Sürücü Kursu